This shows you the differences between two versions of the page.
| Next revision | Previous revision | ||
| wiki:wujastyk:susrutasamhita:03-su.sa:provisional-edition_sarirasthana [2022/02/24 11:43] – created - external edit 127.0.0.1 | wiki:wujastyk:susrutasamhita:03-su.sa:provisional-edition_sarirasthana [2026/03/13 21:48] (current) – external edit 127.0.0.1 | ||
|---|---|---|---|
| Line 3: | Line 3: | ||
| < | < | ||
| < | < | ||
| - | < | + | < |
| + | the Nepalese MSS, new edition (NE)</ | ||
| </ | </ | ||
| < | < | ||
| + | |||
| < | < | ||
| - | | + | |
| + | | ||
| < | < | ||
| < | < | ||
| < | < | ||
| <p> | <p> | ||
| - | <ref target=" | + | <ref target=" |
| - | | + | |
| - | | + | |
| - | | + | |
| + | License. </ | ||
| </p> | </p> | ||
| < | < | ||
| - | < | + | < |
| + | | ||
| < | < | ||
| </ | </ | ||
| Line 25: | Line 30: | ||
| <p> | <p> | ||
| < | < | ||
| - | < | + | < |
| - | by the author or licensor (but not in any way that suggests that | + | |
| - | | + | |
| - | < | + | |
| - | | + | < |
| - | | + | |
| + | | ||
| </ | </ | ||
| </p> | </p> | ||
| - | < | + | < |
| - | Commons website.</ | + | |
| - | < | + | < |
| - | rights of any copyright owners, known or unknown.</ | + | |
| </ | </ | ||
| < | < | ||
| Line 43: | Line 49: | ||
| < | < | ||
| < | < | ||
| - | < | + | < |
| < | < | ||
| - | < | + | < |
| + | | ||
| </ | </ | ||
| Line 52: | Line 59: | ||
| <msDesc xml: | <msDesc xml: | ||
| < | < | ||
| - | <idno type=" | + | <idno type=" |
| </ | </ | ||
| </ | </ | ||
| - | | + | < |
| - | </fileDesc> | + | <witness xml: |
| + | | ||
| + | <idno type=" | ||
| - | | + | <witness xml: |
| + | type=" | ||
| + | <idno type=" | ||
| + | Devanāgarī. 67 ff. Filmed as reel no A 224-9. Covers 1.8.3 - | ||
| + | 1.44.24 of the Sūtrasthāna. </ | ||
| + | <witness xml: | ||
| + | > | ||
| + | <idno type=" | ||
| + | Devanāgarī. See description at PanditProject <ptr | ||
| + | target=" | ||
| + | /> | ||
| + | </ | ||
| + | |||
| + | </ | ||
| + | </ | ||
| < | < | ||
| <change when=" | <change when=" | ||
| + | <change when=" | ||
| + | based on H </ | ||
| + | <change when=" | ||
| + | on H. Removed MS transcription coding.</ | ||
| </ | </ | ||
| - | | + | |
| </ | </ | ||
| - | | + | |
| - | + | ||
| - | <text xml: | + | < |
| < | < | ||
| - | + | ||
| <div n=" | <div n=" | ||
| - | | + | |
| - | < | + | < |
| - | + | ||
| <div n=" | <div n=" | ||
| - | < | + | < |
| - | + | ||
| - | + | | |
| - | + | | |
| - | | + | be edited. MS Kathmandu KL 699 (K) is a witness only for 3.1.1 |
| - | | + | below. MS Kathmandu NAK 1-1079 (N) is a witness only up to |
| - | + | 3.2.35.</ | |
| - | < | + | |
| - | edited. | + | |
| + | | ||
| + | < | ||
| + | athātaḥ sarvvabhūtacintāṃ śārīraṃ vyākhyāsyāmaḥ ||</ | ||
| <l xml: | <l xml: | ||
| - | | ||
| - | <l xml: | ||
| - | satvarajastamolakṣaṇam aṣṭarūpam akhilasyāsya jagataḥ sa|| ||mbhavahetur avyaktannāma || | ||
| - | tad ekam anekeṣāṃ kṣetrajñānām adhiṣṭhānāṃ | samudra | ||
| - | ivodakaujasām bhāvānāṃ</ | ||
| - | <l xml: | + | <l xml: |
| - | | + | |
| - | | + | |
| - | vaikārikād ahaṃkārāt tallakṣaṇāny evaikādaśendriyāṇy utpadyante || tadyathā | + | sarvvabhūtānāṅ kāraṇam akāraṇaṃ sattvarajastamo< |
| - | || śrotraṃ tvak cakṣur jjihvā ghrāṇo vāg ghastopasthapāyupādamanānsīti | tatra | + | |
| - | | + | |
| - | | + | bhāvānām ||<anchor n=" |
| - | tadyathā || śabdatanmātraṃ | sparśatanmātraṃ | rūpatanmātraṃ | rasatanmātraṃ | + | |
| - | | + | |
| - | vyomānilānalajalor vvyastebhyas tadviśeṣāḥ śabdasparśarūparasagandhāḥ | + | |
| - | evam etāni caturvviṃśati tatvāni vyākhyātāni bhavanti | + | |
| - | <l xml:id=" | + | <ab corresp="#SS.3.1.3" type=" |
| - | | + | |
| + | <item corresp="# | ||
| + | read <foreign xml: | ||
| + | bhāvānām</ | ||
| + | semantically implausible. It might mean "like the ocean is | ||
| + | a support for creatures that take their strength (< | ||
| + | xml: | ||
| + | simile and the language remain obscure and unlikely. | ||
| + | Philipp Maas has suggested the minimal emendation to | ||
| + | < | ||
| + | semantically and palaeographically. It relies only on the | ||
| + | confusion of the Nepalese characters < | ||
| + | xml: | ||
| + | > | ||
| + | </ | ||
| + | | ||
| - | <l xml: | ||
| - | cety aṣṭau prakṛtayaḥ śeṣāḥ ṣoḍaśavikārāḥ</ | ||
| - | <l xml: | + | <l xml: |
| - | | + | |
| - | | + | < |
| - | | + | |
| - | | + | mahatas tallakṣaṇa evāhaṅkāra utpadyate |
| + | | ||
| + | evaikādaśendriyāṇy utpadyante | ||
| + | | ||
| + | > </ | ||
| + | buddhīndriyāṇi | itarāṇi pañca karmmendriyāṇi | ubhayātmakam manaḥ | ||
| + | | ||
| + | yathā || śabdatanmātraṃ | ||
| + | rasatanmātraṃ | ||
| + | vyomānilānalajalorvvyas tebhyas tadviśeṣāḥ | ||
| + | | ||
| + | vyākhyātāni bhavanti | ||
| - | <l xml: | + | <l xml: |
| - | | + | |
| - | karaṇakāryasaṃprayuktaḥ saty apy acetanye pradhānasya puruṣakaivalyārthān | + | |
| - | | + | tatra buddhīndriyāṇāṃ |
| + | | ||
| - | <l xml: | + | <l xml: |
| - | | + | |
| - | ubhāv apy anityau | ubhāv apy aparau ubhāv apy aliṅgau ubhau ca | + | |
| - | sarvvagatāv iti || ekā tu prakṛtir acetanā triguṇā vījadharmmiṇī | + | |
| - | | + | |
| - | aguṇā avījadharmmiṇo prasavadharmmiṇo madhyasthadharmmiṇaś ceti |</l> | + | |
| - | <l xml: | + | <l xml: |
| - | | + | |
| - | | + | < |
| - | | + | |
| + | svayam adhyātmam | adhidevan tu |<anchor n=" | ||
| + | buddher brahmā | ahaṃkārasyeśvaraḥ | manasaś candramāḥ | diśaḥ | ||
| + | śrotrasya | tvaco vāyuḥ | sūryaś cakṣuṣaḥ | rasanasyāpaḥ | pṛthivī | ||
| + | | ||
| + | | ||
| + | | ||
| - | <l xml: | + | |
| - | kālaḥ pariṇāmastatheś caraḥ | | + | <list type=" |
| + | <item corresp="# | ||
| + | vulgate text, especially in the light of the other very | ||
| + | rare instances of these parallels in Sanskrit literature. | ||
| + | It is hard to make grammatical or semantic sense of the | ||
| + | Nepalese readings < | ||
| + | < | ||
| + | < | ||
| + | reading < | ||
| + | be < | ||
| + | since < | ||
| + | similar in early Nepalese orthography. Subsequently, | ||
| + | scribe might have normalized < | ||
| + | to < | ||
| + | the light of the following list of deities. If these | ||
| + | conjectures are correct, these changes must have happened | ||
| + | very early in the transmission, | ||
| + | of both witnesses K and H. The word | ||
| + | < | ||
| + | < | ||
| + | different context.</ | ||
| + | </ | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | homologies described in < | ||
| + | 14.42.27–40, | ||
| + | </ | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | < | ||
| + | have daṇḍas after the < | ||
| + | </ | ||
| + | </ | ||
| + | |||
| + | | ||
| + | | ||
| < | < | ||
| - | yadṛcchati | + | tatra sarvva evācetanaḥ eṣa varggaḥ |<anchor n=" |
| + | puruṣaś | ||
| + | karaṇakāryasaṃprayuktaḥ | saty apy acaitanye pradhānasya | ||
| + | puruṣakaivalyārthām pravṛttim upadiśanti | kṣīrādīṃś cātra hetūn | ||
| + | udāharanti | ||
| - | <l xml:id=" | + | <ab corresp="#SS.3.1.8" type=" |
| - | | + | |
| + | <item corresp="# | ||
| + | emend < | ||
| + | ``the emitted creation,'' | ||
| + | <title>Sāṅkhyakārikā</ | ||
| + | the vulgate text and Ḍalhaṇa's commentary unanimously read | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| < | < | ||
| - | tebhyas tallakṣaṇaḥ kṛtsno bhūtagrāmaḥ | + | ata ūrdhvam prakṛtipuruṣayoḥ sādharmmyavaidharmmye vyākhyāsyāmaḥ |
| + | || ubhāv apy anādī ubhāv apy anantau | ||
| + | n=" | ||
| + | sarvvagatāv iti ||< | ||
| + | acetanā triguṇā bījadharmmiṇī prasavadharmminī | ||
| + | amadhyasthadharmmiṇī< | ||
| + | tu puruṣāś cetanāvantaḥ |<anchor n=" | ||
| + | abījadharmmiṇo ' | ||
| - | <l xml: | + | |
| - | sarvvadā | | + | <list type=" |
| + | <item corresp="# | ||
| + | assert, as the Nepalese witnesses do, that Puruṣa and | ||
| + | Prakṛti are impermanent. Perhaps at an earlier point in | ||
| + | the text's transmission, | ||
| + | initial alpha-privative that is used in every other | ||
| + | qualifier in the list. This emendation is influenced by | ||
| + | the very similar wording of < | ||
| + | Śāntiparvan 210.8ab: < | ||
| + | (see note on testimonia). Note also that the sequence of | ||
| + | qualifiers in the Nepalese manuscripts is different than | ||
| + | the vulgate: < | ||
| + | than < | ||
| + | </ | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | hiatus, < | ||
| + | </ | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | breaks the sentence but disambiguates the sandhi.</ | ||
| + | </ | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | < | ||
| + | < | ||
| + | // 7 ubhau nityau sūkṣmatarau mahadbhyaś ca mahattarau | ||
| + | /</ | ||
| + | </ | ||
| + | </ | ||
| + | |||
| + | | ||
| + | | ||
| < | < | ||
| - | bhūtebhyo pi paran tasmān nāsti cintā cikitsite | + | tatra kāraṇānurūpaṃ kāryam iti kṛtvā sarvva evaite ca viśeṣāḥ |
| + | sattvarajastamomayā bhavanti | ||
| + | tadguṇa eva puruṣo bhavatīty eke bhāṣante | ||
| - | <l xml: | + | <l xml: |
| - | | + | |
| - | | + | |
| + | | ||
| + | | ||
| + | svabhāvo niyatiḥ kālaḥ pariṇāmas tatheśvaraḥ | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| - | <l xml: | + | |
| - | indriyair indriyārthaṃ tu svaṃ svaṃ gṛhṇāti mānavaḥ | | + | <list type=" |
| + | <item corresp="# | ||
| + | xml: | ||
| + | against H and the vulgate, because <foreign xml: | ||
| + | >lectio dificilior potior</ | ||
| + | discussion in the translation.</ | ||
| + | </ | ||
| + | </ | ||
| + | |||
| + | | ||
| + | | ||
| < | < | ||
| - | niyataṃ tulyayonitvān nāmyenānyam iti sthitiḥ ||</ | + | tato jātāni bhūtāni tadguṇāny eva nirddiśet |< |
| + | n=" | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| - | <l xml:id=" | + | <ab corresp="#SS.3.1.12" type=" |
| - | | + | |
| - | | + | <item corresp="# |
| - | | + | |
| - | | + | jātāni</ |
| - | | + | |
| - | sannipāteṣv abhivyajyante | yato ' | + | |
| - | mahābhūtaḥ śarīrasamavāyaḥ puruṣa iti | sa khalv eṣa | + | </ab> |
| - | karmmapuruṣaś cikitsāyām adhikṛtaḥ |</l> | + | |
| - | <l xml: | + | <l xml: |
| - | | + | |
| - | | + | |
| + | | ||
| + | | ||
| + | | ||
| - | <l xml: | + | <l xml: |
| - | | + | |
| - | | + | |
| - | | + | yato ' |
| - | vuddhinirodho ' | + | |
| + | | ||
| - | <l xml: | + | |
| - | | + | <list type=" |
| - | | + | <item corresp="# |
| - | rūpendriyaṃ varṇṇasantāpo bhrājiṣṇutā paktir amarṣas taikṣṇyañ ca | | + | referred to is < |
| - | | + | 1.38.</ |
| - | retaś ca | pārthivās tu gandho gandhendriyaṃ sarvvamūrttisamūho gurutā | + | </ |
| - | ca |</l> | + | </ |
| + | | ||
| + | | ||
| + | | ||
| + | | ||
| + | | ||
| + | | ||
| + | | ||
| + | | ||
| - | <l xml: | + | <l xml: |
| - | | + | |
| - | | + | < |
| + | na cāyurvvedaśāstreṣūpadiśyante sarvvagatāḥ | ||
| + | | ||
| + | udāharanti āyurvvedasiddhāntāt|< | ||
| + | asarvvagatāḥ kṣetrajñā nityāś ca tiryagyonimānuṣadeveṣu ca | ||
| + | sañcaranti dharmmādharmmanimittaṃ | ||
| + | ete 'numānagrāhyāś carāḥ paramasūkṣmāś cetanāvantaḥ śāśvatāḥ | ||
| + | | ||
| + | pañcamahābhūtaśarīrisamavāyaḥ puruṣa iti |<anchor n=" | ||
| + | /> sa khalv eṣa karmmapuruṣaś cikitsāyām adhikṛtaḥ | ||
| - | <l xml:id=" | + | <ab corresp="# |
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | the reading <foreign xml: | ||
| + | anityeṣu</ | ||
| + | of the passage and following the vulgate. The character | ||
| + | <foreign xml: | ||
| + | N and H, but a copying error from < | ||
| + | is not inconceivable. </ | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | | ||
| + | and H, for sense and because this is a quotation from | ||
| + | < | ||
| + | </ | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | xml: | ||
| + | xml: | ||
| + | unnecessarily conjoins the members of the dvandva. While | ||
| + | rare, this usage has been observed: Wackernagel | ||
| + | 1896--1964, II.1, para 70.</ | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | < | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tasya khalu sukhaduḥkhecchādveṣaprayatnaḥ prāṇāpānau nimeṣonmeṣau | ||
| + | buddhir mmanaḥ saṃkalpo vicāraṇānusmṛtijñānam adhyavasāyo | ||
| + | viṣayopalabdhiś ca guṇāḥ |</l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | āstikyaṃ jñānaṃ buddhir medhā dhṛtir anabhiṣvaṅgatā ca || rājasās | ||
| + | tu duḥkha< | ||
| + | akāruṇyam ānṛtikatvam ahaṃkāro dambho māno harṣaḥ kāmakrodhaś ceti | ||
| + | || tāmasās tu viṣāditvaṃ nāstikyam adharmmaśīlatā buddhinirodho | ||
| + | ' | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | ca |<anchor n=" | ||
| + | sarvvaceṣṭāsamūhaḥ sarvvaśarīraspandanaṃ laghutā ca | taijasās tu | ||
| + | rūpaṃ rūpendriyaṃ varṇṇaḥ santāpo bhrājiṣṇutā paktir amarṣas | ||
| + | taikṣṇyañ ca | āpyās tu raso ca rasendriyaṃ sarvvadravasamūho | ||
| + | gurutā śaityaṃ sneho retaś ca | pārthivās tu gandho gandhendriyaṃ | ||
| + | sarvvamūrttisamūho gurutā ca |</l> | ||
| + | |||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | xml: | ||
| + | xml: | ||
| + | reading for sense. And we separate <foreign xml: | ||
| + | > | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra sattvabahulam ākāśaṃ | rajobahulo vāyuḥ | sattvarajobahulo | ||
| + | ' | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | sve sve dravyeṣu sarvveṣāṃ vyaktalakṣaṇam iṣyate ||</ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | </ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | <div n=" | ||
| + | |||
| + | <head xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | n=" | ||
| + | </l> | ||
| + | |||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | <foreign xml: | ||
| + | a clearer syntax. Note that the 1931 and 1938 editions of | ||
| + | the vulgate text offer two different solutions to the | ||
| + | awkward phrase.</ | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | />< | ||
| + | > </ | ||
| + | > </ | ||
| + | asamarthāni bhavanti | </l> | ||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | editions of the SS by Ācārya have different readings at | ||
| + | this point. <foreign xml: | ||
| + | included in the 1931 edition but omitted in the 1938 | ||
| + | edition. There also seems to be some textual confusion | ||
| + | between <foreign xml: | ||
| + | <foreign xml: | ||
| + | passage.</ | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | śleṣmavarṇṇavedanaṃ śleṣmaṇā | śoṇitavarṇṇam pittavedanaṃ śoṇitena | ||
| + | | kuṇapañ ca raktena | granthibhūtaṃ śleṣmavātābhyāṃ | | ||
| + | pūtipūyanibhaṃ pittaśoṇitābhyāṃ | kṣīṇaśukraṃ pittamārutābhyāṃ | | ||
| + | mūtrapurīṣagandhi sannipātena | teṣu kuṇapa< | ||
| + | > </ | ||
| + | kṛcchrasādhyāḥ | mūtrapurīṣaretasas tv asādhyā iti | </l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | tribhiḥ samastaiś copasṛṣṭam abījan bhavati | tad api | ||
| + | doṣavarṇṇavedanābhir vvijñeyaṃ | teṣu kuṇapagranthi< | ||
| + | > </ | ||
| + | ceti || </l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra vātātmake retasi bilvavidārīkṣīram āsthāpanam | | ||
| + | madhūka< | ||
| + | > </ | ||
| + | vidadhyāt || dāḍima< | ||
| + | > </ | ||
| + | > </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | āsthāpanaṃ | sarjjadhavakalkaṃ yonyā dhārayet | madhukavipakvaṃ | ||
| + | tailam anuvāsanaṃ | tad evottarabastiñ ca vidadhyāt | | ||
| + | kāṇḍekṣu< | ||
| + | > </ | ||
| + | > </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | pippalīviḍaṅgamadhuvipakvan tailam anuvāsanan | tad evottarabastiñ | ||
| + | ca vidadhyāt | pāṣaṇabheda< | ||
| + | > </ | ||
| + | > </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | n=" | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | Nepalese texts diverge again this point. The vulgate adds | ||
| + | a half-śloka <foreign xml: | ||
| + | ...</ | ||
| + | version. The Nepalese version then has about eleven | ||
| + | passages that are absent in the vulgate. The vulgate' | ||
| + | verses 3.2.11cd then appears after 3.2.32. </ | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | n=" | ||
| + | </l> | ||
| + | |||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | printed in the vulgate editions, the editor Y. T. Ācārya | ||
| + | noted that words to this effect were present in some | ||
| + | sources (1931 ed., p. 290, note 2; 1938 ed., p. 345, note | ||
| + | 3).</ | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | pāyayet | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | > </ | ||
| + | kṛsarapāyasapiṇḍaṃ yonyān dhārayet | </l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | madhūkapuṣpakāśmaryaphalakvātham phānitayuktam vā | ||
| + | candanapayasyākalkaṃ yonyān dhārayet | nimbagairikakaṣāyam | ||
| + | ācamanaṃ || śleṣmātmake bhadraśriyakaṭukarohiṇīkaṣāyam pāyayet | | ||
| + | kṣīravṛkṣaprabālakalkam vā | tindukakapithaśalāṭucūrṇṇam vā | ||
| + | kṣaudreṇa lehayet | sarjjadhavakalkaṃ yonyān dhārayet | | ||
| + | lodhratindukakaṣāyam ācamanaṃ || </l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | kuṣṭhabhadradārukalkaṃ yonyān dhārayet | teṣām eva kaṣāyam | ||
| + | ācamanaṃ || </l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | kuṭajaphalabhadraśriyacandanam vā śarkkarāyuktaṃ || pūyābhe vā tad | ||
| + | eva prayacchet |</l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | || krimijāte vidañgapāribhadrakamañjiṣṭhākaṣāyam pāyayet | </l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | dhāryet | tayor eva kaṣāyam ācamanam bhavati || </l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | pibed bhadraśriyakvāthañ candanakvātham eva vā || </l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | evam aduṣṭaśukraḥ śuddhārtavā || <anchor n=" | ||
| + | </l> | ||
| + | |||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | all the manuscript witnesses. MS H adds a Newa comma after | ||
| + | ṛtau in the next section, suggesting that the scribe | ||
| + | thought that was the start of a new section of | ||
| + | text.</ | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | snānānulepanālaṅkāra< | ||
| + | divāsvapnāñjanāśru< | ||
| + | > </ | ||
| + | > </ | ||
| + | pariharet | | ||
| + | < | ||
| + | kiṃ kāraṇaṃ | divā svapatyā badhiraḥ | añjanād andhaḥ | rodanād | ||
| + | vikṛtadṛṣṭiḥ | snānānulepanād duḥśīlaḥ | tailābhyaṅgāt kuṣṭhī | | ||
| + | nakhāvakarttanāt kunakhaḥ | pralepanāt khalatiḥ | | ||
| + | mārutāyāsasevanād unmatto garbhbho bhavatīty evam etān< | ||
| + | n=" | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | > </ | ||
| + | haviṣyaṃ tryahaṃ bharttā rakṣet | tataḥ śuddhasnātān tu caturthyām | ||
| + | anāhata< | ||
| + | kṛtamaṅgalasvasti< | ||
| + | < | ||
| + | api tat kasya hetoḥ || </l> | ||
| + | |||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | <foreign xml: | ||
| + | <foreign xml: | ||
| + | sense.</ | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tato vidheyaṃ putrīyam upādhyāyaḥ samācaret | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tato ' | ||
| + | brahmacārī tailamāṣottāhārān nārīm upagacched rātrau sāmabhir | ||
| + | abhiviśvāsya vikalpyam evaṃ caturthyāṃ ṣāṣṭhyām aṣṭamyān daśamyāṃ | ||
| + | dvādaśyāñ copeyād |<anchor n=" | ||
| + | </l> | ||
| + | |||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | a misplaced folio at this point, image A 1267_11_67.jpg, | ||
| + | covering SS.3.2.22bis, | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | |||
| + | < | ||
| + | image A 1267_11_67.jpg, | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <!-- 29, 30 and most of 31 missing | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | makes a saut du même au même from <foreign xml: | ||
| + | >ataḥ paraṃ</ | ||
| + | 31.</ | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | lakṣmaṇā< | ||
| + | > </ | ||
| + | abhiṣūyāt | trīṃś caturo vā bindūn dadyād dakṣiṇe nāsāpuṭe | ||
| + | putrakāmāyai vāme strīkāmāyai na cainan niṣṭhīved iti || </l> | ||
| + | |||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | and written close to the abraded top of the folio so that | ||
| + | superscript vowels are uncertain. Witness H has a scribal | ||
| + | correction of the vowel <foreign xml: | ||
| + | > | ||
| + | sentence subject, is neither the Nepalese nor the vulgate | ||
| + | and is almost certainly unoriginal. Without further | ||
| + | evidence it is not possible to recover the oldest | ||
| + | reading.</ | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | tad ārtavam praśansanti yac ca na virajyate || </l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tad evātiprasaṅgena pravṛttam anṛtāv api | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra māṃsa< | ||
| + | < | ||
| + | pāne mūtram udaśvic ca dadhiśuktañ ca bhojane | </l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra tejodhātur varṇṇānām prabhavaḥ iti kṛtvā yadā garbhotpattāv | ||
| + | apāndhātuprāyam āhāram bhavati tadā garbhbhasya gauratvaṃ |<anchor | ||
| + | n=" | ||
| + | pṛthivyākāśadhātuprāyaḥ śyāmatvaṃ | yādṛkvarṇṇam āhāram upasevate | ||
| + | garbhbhiṇī tadvarṇṇaḥ prasavo bhavtīty eke bhāṣante | yathā | ||
| + | kṛṣṇapītaśvetāsu bhūmiṣu sarppa< | ||
| + | > </ | ||
| + | kṛṣṇapītaśvetā iti ||< | ||
| + | apratipannan tejodhātur jjātyandhaṃ karoti | tad eva raktānugataṃ | ||
| + | raktākṣaṃ | śleṣmānugataṃ śuklākṣaṃ | pittānugatam piṅgākṣaṃ | | ||
| + | vātānugatam vikṛtākṣaṃ || </l> | ||
| + | |||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | unusual form <foreign xml: | ||
| + | > | ||
| + | genitive pl. of the first member of the compound (Whitney | ||
| + | 1250e).</ | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | xml: | ||
| + | is likely to be a variant pronunciation rather than a | ||
| + | scribal error.</ | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | off at this point and is unavailable for the remainder of | ||
| + | the < | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | n=" | ||
| + | |||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | appears to read <foreign xml: | ||
| + | but we emend to the dual.</ | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | tasya netre prakāśete śuklamaṇḍalamaṇḍale || </l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | /> || </l> | ||
| + | |||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | appears to read <foreign xml: | ||
| + | but we emend to the dual.</ | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | bīje tu vāyunā bhinne dvau jīvau kukṣim āgatau | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | tadā prasūyate nārī garbhbhiṇī dārakadvayaṃ || </l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | sa śuklaṃ prāśya labhate dhvajocchrāyam asaṃśayaḥ ||</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | yaḥ pūtiyonau jāyeta sa saugandhikasaṃjñitaḥ || | ||
| + | < | ||
| + | sa yoniśephasor ggandham āghrāya labhate balam || </l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | sve gude brahmacaryād yaḥ strīṣu svāsu pravartate | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | tatra strīceṣṭitākāro jāyate ṣaṇḍhasaṃjñakaḥ || </l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | tatra kanyā yadi bhavet sā bhaven naraceṣṭitā || </l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | n=" | ||
| + | </l> | ||
| + | |||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | reading <foreign xml: | ||
| + | singular. There are two semen-carrying vessels in the | ||
| + | < | ||
| + | (śārīrasthāna 9.12), not many.</ | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | yadā tu nārī nārī ca maithunāyopakalpataḥ | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | tu te | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | gacchati | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | n=" | ||
| + | </l> | ||
| + | |||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | strange conjunct consonant after <foreign xml: | ||
| + | > | ||
| + | xml: | ||
| + | <foreign xml: | ||
| + | visually similar to <foreign xml: | ||
| + | > | ||
| + | at least make good sense.</ | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <p xml: | ||
| + | |||
| + | </ | ||
| + | |||
| + | <div n=" | ||
| + | |||
| + | <head xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | sānnidhyam asty aṇunā viśeṣeṇa parasparopakārāt | ||
| + | parasparānupraveśāc ca || <anchor n=" | ||
| + | </l> | ||
| + | |||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | witnesses, the dental <foreign xml: | ||
| + | in <foreign xml: | ||
| + | but we have to emend to the retroflex for grammar and | ||
| + | sense. In < | ||
| + | a similar phrase, <foreign xml: | ||
| + | viśeṣeṇa-</ | ||
| + | K and N, so the emendation is certain.</ | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra dampatyoḥ samprayoge tejaḥ śarīrād vāyus samīrayati | tatra | ||
| + | tejonila< | ||
| + | abhiprapadyate | saṃsṛjyate cārttavena | tato ' | ||
| + | saṃsṛjyamāno garbbhāśayam anuprapadyate | kṣettrajñaś cetayitā | ||
| + | spraṣṭā ghrātā draṣṭā śrotā rasayitā puruṣo gantā sākṣī dhātā | ||
| + | vaktā yaḥ ko 'sāv ādya āyur ity evam ādibhiḥ paryāyavācakair | ||
| + | nnāmabhir abhidhīyate | daivasaṃyogād akṣayo 'vyayo ' | ||
| + | bhūtātmā satvarajastamobhir ddevāsurair aparaiś ca saha bhāvair | ||
| + | vvāyunā preryamāṇo garbbhāśayam anupraviśati || </l> | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra śukrabāhulyāt pumān ārttavabāhulyāt strī sāmyād ubhayor | ||
| + | napuṃsakaṃ || </l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra ṛtudvādaśarātraṃ bhavati |</l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra prathame divase ṛtumatyāṃ maithunagamanam anāyuṣyam puṃso | ||
| + | bhavati |<anchor n=" | ||
| + | saprasavato vipadyate | †dvitīye <damage extent=" | ||
| + | />gṛhe vipadyate† | tṛtīye 'py evam asampūrṇṇo 'ṅgo ' | ||
| + | bhavati | tasmāt trirātram pariharet | na ca pravarttati | ||
| + | raktabījaṃ pradiṣṭaṃ guṇakaraṃ bhavati | yathā nadyām | ||
| + | †pratisrotasi< | ||
| + | pratikṣiptaṃ na pratinivarttate | tadvad bījaṃ draṣṭavyan | tasmāt | ||
| + | trirātran niyamavantīm pariharet | tatra ṛtudvādaśarātran | ||
| + | dṛṣṭvānārttavā bhavati || </l> | ||
| + | |||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | xml: | ||
| + | xml: | ||
| + | separate sentence because of the gender difference with | ||
| + | <foreign xml: | ||
| + | (n.).</ | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | dine vyatīte niyamaṃ saṃkucaty ambujaṃ yathā | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | || | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tad varṣād dvādaśāt kāle varttamānam asṛk punaḥ | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra sadyo< | ||
| + | sakthi< | ||
| + | kharasphuraṇaṃ yonyāḥ || </l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | rātrijāgaraṇaṃ śokaṃ yānārohaṇam bhayam utkaṭakāsanañ caikāntataḥ | ||
| + | snehādikramaṃ śoṇitamokṣaṇañ cākāle na seveta |<anchor | ||
| + | n=" | ||
| + | |||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | xml: | ||
| + | sense and because of the instability of <foreign | ||
| + | xml: | ||
| + | > | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra prathame māse kalalañ jāyate || | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | jāyate | granthir yadi pumān | strī cet peśī | napuṃsakaṃ ced | ||
| + | arbbudam bhavati || | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | sarvvāṅgapratyaṅgavibhāgaś ca sūkṣmo bhavati || | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | garbbhahṛdapravyaktibhāvāc cetanādhātur abhivyakto <anchor | ||
| + | n=" | ||
| + | caturthe māse abhiprāyam indriyārtheṣu karoti |<anchor | ||
| + | n=" | ||
| + | ācakṣate | dvauhṛdayavimānanāt kubjakūniṃ ṣaṇḍam vāmanavikṛtākṣam | ||
| + | anakṣam vā nārī sutañ janayati | tasmāt sā yad icchet tat tasmai | ||
| + | dāpayet | labdhadauhṛdā hi vīryavantaṃ cirāyuṣañ janayati || </l> | ||
| + | |||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | reading <foreign xml: | ||
| + | <foreign xml: | ||
| + | and following the vulgate. MS H, our only witness to the | ||
| + | Nepalese version at this point, is badly damaged here and | ||
| + | while it looks as if the akṣara is <foreign xml: | ||
| + | > | ||
| + | line after the character has been destroyed. The damaged | ||
| + | portion may have supported the word <foreign xml: | ||
| + | > | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | of sandhi between <foreign xml: | ||
| + | and <foreign xml: | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | n=" | ||
| + | |||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | feminine <foreign xml: | ||
| + | for sense and because of symmetry with the second half of | ||
| + | the verse.</ | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | n=" | ||
| + | |||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | <foreign xml: | ||
| + | xml: | ||
| + | the vulgate.</ | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | ato ' | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | saptame sarvvapravyaktaṃ śarīraṃ || aṣṭame ' | ||
| + | tatra jāto na jīvati || nairṛtabhāgadheyatvāt tato balim | ||
| + | māṃsodanaṃ bhāgadheyan tasmai dāpayet || | ||
| + | navamadaśamaikādaśadvādaśānām anyatamasmiñ jāyate | ato ' | ||
| + | vikārī bhavati || </l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | bhavati | sāsya mātur āhārarasavīryam abhyavaharati || | ||
| + | tenopasnehenābhivṛddhir asya bhavati | asañjātāṅgavibhāgam api | ||
| + | niḥṣekāt prabhṛti sarvvaśarīrānusāriṇīnāṃ rasavahānāṃ | ||
| + | tiryaggatīnān dhamanīnām upasnehena jīvayati ||< | ||
| + | n=" | ||
| + | </l> | ||
| + | |||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | reading <foreign xml: | ||
| + | ablative, following the sense of the passage and the | ||
| + | vulgate reading.</ | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | śaunakas tanmūlatvāt || pradhānendriyāṇāṃ hṛdayam iti kṛtavīryaḥ | ||
| + | buddher manasaś ca sthānaṃ || nābhir iti pārāśaryas tato varddhate | ||
| + | dehadehinaḥ prāṇaḥ | pāṇipādam iti mārkkaṇḍeyas tanmūlatvāc | ||
| + | ceṣṭāyāḥ | garbbhasya śarīram iti subhūtigautamas tatra | ||
| + | nibandhatvāt sarvvagātrasambhavasya | tat tu na samyak | sarvvāṇy | ||
| + | aṅgapratyaṅgāni yugapat sambhavanti | kāle garbbhasya sūkṣmatvān | ||
| + | nopalabhyante | vaṃśāṅkuravac cūtaphalavac ca | tad yathā | ||
| + | cūtaphale vipakve keśara< | ||
| + | pṛthak pṛthag dṛśyante kālaprakarṣāt tāny eva taruṇe nopalabhyante | ||
| + | sūkṣmatvāt | teṣāṃ sūkṣmāṇāṃ keśarādīnām pravyaktaṃ kālaḥ karoti | | ||
| + | etenaiva vaṃśāṅkuro vyākhyātaḥ | evaṃ garbbhasya tāruṇye sarvveṣv | ||
| + | aṅgapratyaṅgeṣu satsv api saukṣmyād anupalabdhis tāny eva | ||
| + | kālaprakarṣāt pravyaktāni bhavanti | pūrvvottarakālayogo nāstīti | ||
| + | kevalan tu saukṣmyān nābhivyajyante | yathākālaṃ pravyaktāni | ||
| + | bhavanti |<anchor n=" | ||
| + | |||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | sentences, which are not present in the vulgate, | ||
| + | paraphrase the preceding sentence and may be a | ||
| + | gloss.</ | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra pitṛjamātṛja< | ||
| + | śarīre lakṣaṇāni vakṣyāmaḥ || tatra keśaśmaśru< | ||
| + | > </ | ||
| + | > </ | ||
| + | māṃsaśoṇitamedomajjā< | ||
| + | > </ | ||
| + | balavṛddhir vvarṇṇasthitihāniś ca rasajāni | indriyāṇi jñānam āyuḥ | ||
| + | sukhaduḥkhādikaṃ cātmanaḥ | satvajāny uttaratra vakṣyāmaḥ | vīryam | ||
| + | ārogyam balaṃ varṇṇo medhā ca sātmyajaṃ || </l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra yasyā dakṣiṇe stane prāk payaso darśanaṃ | ||
| + | dakṣiṇakukṣimahatvañ ca pūrvvadakṣiṇaṃ sakthi utkarṣayati bāhulyāc | ||
| + | ca punnāmadheyeṣu dravyeṣu dauhṛdam abhidhyāyati svapne | ||
| + | copalabhate padmotpalakumudāmrāmrātakādīni punnāmany eva vā | ||
| + | prasannamukhavarṇṇā ca bhavetāṃ brūyāt putram iyam | ||
| + | prajanayiṣyatīti | tadviparyaye kanyāṃ | yasyāḥ pārśvadvayam | ||
| + | avanatam purastān nirggatam udaraṃ prāgabhihitañ ca lakṣaṇan | ||
| + | tasyāḥ napuṃsakam iti vidyāt | yasyā madhye nimno droṇīprabhūtam | ||
| + | udaraṃ sā yugmaṃ prasūyata iti || </l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | xml: | ||
| + | contraction of <foreign xml: | ||
| + | <foreign xml: | ||
| + | be seen as a transfer of an <foreign xml: | ||
| + | > | ||
| + | > | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | te vai garbbhasya vijñeyā dharmmādharmmanimittajāḥ ||</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | </ | ||
| + | |||
| + | <div n=" | ||
| + | <head xml: | ||
| + | <note xml: | ||
| + | 5-333, waiting to be edited.</ | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | ceti prāṇāḥ |<anchor n=" | ||
| + | </l> | ||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | commentary discusses the word <foreign xml: | ||
| + | > | ||
| + | See MS Cambridge Add.2491, f.34r.</ | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tasya khalu śukraśoṇitasyābhipacyamānasya kṣīrasyeva hi | ||
| + | santānikāḥ sapta tvaco bhavanti || tāsāṃ prathamāvabhāsinī nāma yā | ||
| + | sarvvavarṇṇān avabhāsayati | pañcavidhāñ ca cchāyām prakāśayati | | ||
| + | sā vrīher aṣṭādaśabhāgapramāṇā | dvitīyā lohitā nāma | ||
| + | ṣoḍaśabhāgapramāṇā | tṛtīyā śvetā dvādaśabhāgapramāṇā | carurthī | ||
| + | tāmrāṣṭabhāgapramāṇā | pañcamī vedanī nāma pañcabhāgapramāṇā | | ||
| + | ṣaṣṭhī rohiṇī nāma vrīhipramāṇā | saptamī śukradharā nāma | ||
| + | vrīhidvayapramāṇā || yato vakṣyaty udare " | ||
| + | aṅguṣṭhodaramātram vāvagāhyeti" | ||
| + | </l> | ||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | from < | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | sirāsnāyudhamanīsrotasāṃ navanavapratānāni bhavanti ||< | ||
| + | n=" | ||
| + | |||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | xml: | ||
| + | but here and in the < | ||
| + | neuter (As. śārīrasthāna 5.20).</ | ||
| + | </ | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | <foreign xml: | ||
| + | the vulgate, and in the light of the of the <foreign | ||
| + | xml: | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | viśeṣataḥ sirāsu ca yakṛtplīhnoś ca bhavati || </l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | asthiṣu ca mahatsu cāntar mmajjā ca bhavati || </l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | sarvvaprāṇabhṛtām bhavati || </l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | pracyutam pakvāśayopasthitaṃ dhārayati | koṣṭham vibhajati | ||
| + | pakvāśayasthā || </l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | n=" | ||
| + | </l> | ||
| + | |||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | plurals to feminine singular, with the vulgate, for | ||
| + | < | ||
| + | sense, because other passages describe single | ||
| + | < | ||
| + | < | ||
| + | plural would break the metre.</ | ||
| + | </ | ||
| + | </ab> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | pacati || </l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | taj jīryati yathākālaṃ śoṣitam pittatejasā || </l> | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | bhavati ||</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | garbheṇa bhavanti | tasmād gṛhītagarbbhāṇām ārttavaṃ na tu | ||
| + | dṛśyate | tatas tad adhaḥpratihatagaty ūrddhvabhāgam upari | ||
| + | copacīyamānam udare mucyate | śeṣaṃ corddhvatarabhāgam āgatam | ||
| + | payodharāv abhiprapadyate | tasmād garbbhiṇyaḥ | ||
| + | pīnonnatapayodharā bhavanti || </l> | ||
| | | ||
| - | | + | |
| - | < | + | < |
| - | sve sve dravyeṣu sarvveṣāṃ vyaktalakṣaṇam iṣyate | + | |
| + | yakṛtplīhānau śoṇitajau | śoṇitaphenaprabhavaḥ phupphusaḥ | | ||
| + | śoṇitakiṭṭaprabhavaḥ | ||
| | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | taṃ pacyamānaṃ pittena vātaś cāpy anudhāvati || </l> | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tato ' | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | prāṇavahās tad viśeṣeṇa cetanāsthānam uktaṃ || tasmiṃs tamasāvṛte | ||
| + | sarvvaprāṇinaḥ svapanti || </l> | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | sarvvaprāṇino nispṛśati | tatra yadā saṃjñāvahāni srotānsi | ||
| + | tamobhūyiṣṭhaḥ śleṣmā pratipadyate || tadā tāmasī nāma nidrā | ||
| + | bhavatyanavabodhinī sā pralayakāle tamobhūyiṣṭhānāmahaḥsu ca | ||
| + | niśāsu bhavati | rajobhūyiṣṭhā nāma nimittasatvabhūyiṣṭhānām | ||
| + | ardharātre kṣīṇaśleṣmaṇām anilabahulānām mano bhighātāc ca | ||
| + | vaikārikī || </l> | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | tamobhibhūte tasmiṃs tu nidrā viśati dehinaḥ || </l> | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | hetur ggarīyān parikīrtyate || </l> | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | bhūtātmā prasupta iti cocyate || </l> | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | pratiṣiddheṣv api pratiṣiddho | ||
| + | bālavṛddhakṣatakṣīṇamadyapītastrīyānavāhanādhvakarmmapariśrāntānām | ||
| + | | abhuktavatāṃ medomārutakapharasakṣīṇānāṃ muhūrttam praśaṃsanti | | ||
| + | rātrāv api khalu jāgaritavatāṃ jāgaraṇakālārddhan divāsvapet | | ||
| + | vikṛtis tu divāsvapno nāma tatra svapatāmadharmmaḥ | ||
| + | sarvvadoṣaprakopaś ca tat prakopāt kāsaś cāsapratiśyāyaśiro | ||
| + | gauravāṅgamarddārocakāgnidaurvvalyāni bhavanti | rātrāv api khalu | ||
| + | jāgaritavatāntanimittāsta eva doṣāḥ prādurbhavanti || </l> | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | varjjayet | jñātvā doṣakarāv etau budhaḥ svapnam itaś caret mitaṃ | ||
| + | || </l> | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | valavarṇṇānvitā bhṛśaṃ | nātisthūlakṛṣaḥ śrīmān naro jīvet samā | ||
| + | śataṃ || </l> | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | nidrārttasyaiva yasyehā tasya tandrā vinirddiśet || </l> | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | bhavati || </l> | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra vāta prakṛtijāgarūkaḥ śītadveṣī durbhagas tenonāryo | ||
| + | mastarogāndharvvaḥ | sphuṭitakaracaraṇau rūkṣālpakeśaḥ smaśruḥ | ||
| + | kaṭhimakrodhī dantakhādī alpavalo ' | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l met=" | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | śithilāṅgastāmranakhanayanatālujihvauṣṭapādapāṇitalo durbhago | ||
| + | valīpalito sṛṣṭo vahubhuguṣṇadveṣī kṣiprakrodhaprasādaśīlo | ||
| + | madhyamāyuś ca bhavati || </l> | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| - | <l xml: | + | <l xml: |
| - | caiva ṣoḍaśa | | + | |
| < | < | ||
| - | kṣetrajñāś ca samāsena | + | na bhayāt praṇamet praṇateṣu mṛduḥ |
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | sa bhaved iha pittakṛtaprakṛtiḥ || </ | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | anyatamavarṇaḥ subhagaḥ priyadarśano madhurapriyaḥ | kṛtajño | ||
| + | dhṛtimān sahiṣṇur alolupo valavāṃściragrāhī dṛḍhavairodīrghāyuś ca | ||
| + | bhavati || </ | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | ity ete trividhāḥ kāyāḥ proktā vairājasādayaḥ | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | iti śārīraṃ caturtho dhyāyaḥ || </ | ||
| + | </ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <div n=" | ||
| + | |||
| + | <head xml: | ||
| + | |||
| + | <note xml: | ||
| + | transcript of NAK 5-333, waiting for full critical | ||
| + | attention.</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | ity ucyate || tad acetanāvasthitam vāyur vvibhajate teja enam | ||
| + | pacati | āpaḥ kledayati | pṛthivī saṃhanti | ākāśam vivarddhayati | ||
| + | | evam vivarddhitaḥ sa yadā hastapādajihvāghrāṇavadanakarṇṇādibhir | ||
| + | upetas tadā śarīram iti saṃjñāṃ labhate | tac ca ṣaḍ aṅgaṃ śākhāś | ||
| + | catvāraḥ | madhyaṃ ṣaṣṭhaṃ śira iti || </ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | mastakodarapṛṣṭhanābhilalāṭanāsācivukagrīvā ity ete ekaikāḥ || | ||
| + | karṇṇanetrabhrū vā ca | ||
| + | sagaṇḍakakṣastanavaṃkṣyaṇavṛṣaṇapārśvasphikjānukurpparavāhuprabhṛtayo | ||
| + | dve dve viṃśatir aṅgulyaḥ srotānsi vakṣyante || </ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | ity etat praty aṅgavibhāgam uktaṃ tvayābhihitāḥ kalā dhātavo | ||
| + | maladharoś ca || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | garbhāśayo ' | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | mmukhāni | tāny eva strīṇām aparāṇi ca trīṇi | dve stanayor aparam | ||
| + | adhastād raktavāhi ca | </ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | hastagrīvāpṛṣṭheṣu | tatra hastapādagatānāṅ kaṇḍarāṇāṃ nava nava | ||
| + | prarohā grīvāhṛdayanivandhanīnām | ||
| + | meḍhraśoṇipṛṣṭhanivandhanīnāmadhogatānām nita mvam | ||
| + | ūruvandhotkapiṇdīnāñ ca </ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | maṇivandhanagulphasaṃśritāni | yair vagākṣitam idaṃ śarītaṃ | </ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | ubhayato dve vāhye abhyantare ca dve | </ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | sapta sīmanyas tatra vibhaktāḥ śirasi pañca jihvāśepasorekaikās | ||
| + | tāḥ parihartavyāḥ śastreṇa | </ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | etenetarasakthi vāhu ca vyākhyātau | trikaśirasorekaikaḥ | </ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | akadaśaikeṣāṃ | </ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | śalyatantreṣu trīṇy eva śatāni | teṣāṃ saviṃśaty asthiśataṃ | ||
| + | śākhāsu | saptadaśottaraṃ śataṃ śroṇīpārśvapṛṣṭhorassu grīvāyāṃ | ||
| + | praty ūrddhvan triṣaṣṭhir |<anchor n=" | ||
| + | |||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | edition and discussion of this passage (Hoernle 1907: | ||
| + | 218--219).</ | ||
| + | </ | ||
| + | </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | talakūrccagulphasaṃśritāni | daśa pārṣṇyām ekaṃ jaṅghāyāṃ dve | ||
| + | jānuny ekam ekam ūrūbhyāṃ | triṃśad evam ekasmin sakthini bhavanti | ||
| + | | etena itarasakthi vāhu vyākhyātau || śroṇyām pañca | teṣāṃ | ||
| + | gudabhaganitamveṣu catvāri trikasaṃśritam ekaṃ pārśve ṣaṭtriṃśad | ||
| + | ekasmin tāvantyeva dvitīye | pṛṣṭhe dvātriṃśad evāṣṭhāvurasi | dve | ||
| + | akṣakasaṃjñe grīvāyāṃ nava kaṇṭanāḍyāṃ catvāti | dve hanusaṃjñe | ||
| + | dantā triṃśan nāsāyān trīṇy ekatāluni gaṇḍakarṇṇaśaṃkheṣv ekaikaṃ | ||
| + | ṣaṭ chirasīti | </ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tān etān asthīni paṃcavidhāni bhavanti || tad yathā || | ||
| + | kapālarūcakataruṇavalayanalakasaṃjñāni bhavanti | teṣāṃ | ||
| + | jānurpparanitamvāḥ sagaṇḍutālumadhyaśiraḥ su kapālāni | daśanās tu | ||
| + | rucakāḥ | ghrāṇakaṇṭhakarṇṇākṣikūṭeṣu taruṇāni | | ||
| + | pādahastagrīvāpṛṣṭheṣu valayāni | </ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | evam asthīni jantūnāṃ śarīran dhriyate tu taiḥ || </ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | ekonaṣaṣṭiḥ koṣṭhe grīvā yāṃty urddhan tryāśītiḥ | ekaikasyān tu | ||
| + | pādāṅgulyāṃ trayas trayaḥ | dvāvaṅguṣṭhe te | ||
| + | caturddaśagulphajānuvaṃkṣyaṇeṣṭhekaikaḥ saptadaśaikasmin sakthini | ||
| + | bhavanti | etena itarasakthi vāhu ca vyākhyātau || trayaḥ | ||
| + | kaṭīkapāleṣu caturvviṃśatiḥ pṛṣṭhavaṃśe | tāvantya eva pārśvayoḥ | | ||
| + | aṣṭāvūrasi | tāvantya eva grīvāyān tu yaḥ kaṇṭhanāṇḍyāṃ | ||
| + | hṛdayaklomāsa nāḍīṣv aṣṭādaśatāsvevanibaddhā | dantaparimāṇā | ||
| + | dantamūleṣv ekaikaḥ | kākalake nāsāyāñ caikkekaḥ | dvau | ||
| + | dvauvartmmamaṇḍala yor nnetrāśritau | gaṇḍakarṇṇaśaṃkheṣv ekaikaḥ | ||
| + | | dvau hanusaṃdhī dvāvupariṣṭād bhuvau śaṃkhayoś ca pañca śiraḥ | ||
| + | kapāleṣv eko mūrddhri | </ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | ta ete saṃdhayoṣṭavidhā bhavanti | tad yathā | | ||
| + | korodūkhalasāmudgaprataratūnasīvanī vāyasatuṇḍamaṇḍalaśaṃkhāvartāḥ | ||
| + | | teṣām aṅgulimaṇivandhagulphajānukūrppareṣu korāḥ saṃdhayaḥ | | ||
| + | kakṣavaṃkṣaṇadaśaneṣū dūkhalasaṃjñā | aṃsam | ||
| + | pīṭhagudabhaganitamveṣu sāmudrāḥ | grīvāpṛṣṭhavaṃśeṣu pratarāḥ | | ||
| + | śiraḥ kaṭīkapāleṣu tūna sīvanī saṃjñāḥ | hanvorūbhayatas tu vāyasa | ||
| + | tuṇḍāḥ | kaṇṭhahṛdayanetravartmmaklomanāḍīṣu maṇḍalasaṃjñāḥ | | ||
| + | srotaśṛṅgāṭakeṣu śaṃkhāvartāḥ || teṣāṃ nāmabhir evākṛtayaḥ prāyeṇa | ||
| + | vyākhyātāḥ || </ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | nava snāyu śatāni bhavanti | teṣāṃ śākhāsu ṣaṭ chatāni | dve śate | ||
| + | triṃśac ca koṣṭhe grīvāyāṃ pratyurdhvaṃ saptatiḥ | ekaikasyāṃ | ||
| + | pādāṅgulyāṃ ṣaṭnicitāni triṃśac ca | tāvatya eva | ||
| + | talakūrccagulpheṣu tāvatya eva jaṅghāyāṃ | daśa jānuni | | ||
| + | catvāriṃśadūrvvāḥ | daśavaṃkṣaṇe | pañcāśat chatam evam ekasmin | ||
| + | sakchini bhavanti | etena itarasakthi vahū vyākhyātau || ṣaṣṭiḥ | ||
| + | kaṭyāḥ pṛṣṭhetvaśītiḥ | pārśvayoḥ | ṣaṣṭiḥ | urasi triṃśat | | ||
| + | ṣaṭtriṃśad grīvāyāṃ | mūrddhri catustriṃśat | eva navasnāyuśatāni | ||
| + | vyākhyātāni bhavanti | mahāsnāyuṣu kaṇḍareti saṃjñā || </ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | me | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | naur yathā phalakās tīrṇṇā vandhanair vahubhir yutāḥ | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | eva, eva śarīresmin yāvantaḥ sandhayaḥ smṛtāḥ | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | na hy asthīni na peśyo vā na sirā na ca sandhayaḥ | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | yaḥ snāyūni vijānāni sa vāhyāsyantarāṇi ca | | ||
| + | < | ||
| + | sa guḍhāṃ śalyamudvarntun dehāc chakroti mānavaḥ || </ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | ṣaṣṭhiḥ | grīvāyāṃ pratyurddhañ catvāriṃśat || ekaikasyāṃ | ||
| + | pādāṅgulyāṃ tisrastisrastāḥ pañcadaśa | pañcadaśaprapede pādopari | ||
| + | | kurccasanniviṣṭās tāvantya eva | daśagulphatalayoḥ | | ||
| + | gulphajānvontare viṃśatiḥ | pañca jānini | ūrvoddaśa | vaṃkṣaṇe | ||
| + | daśa | śatam ekasmin sakthini bhavantye na itara sakthi vāhū ca | ||
| + | vyākhyātau || ekā meḍhra sevanyāṃ | apare dve vṛṣaśayoḥ | gude | ||
| + | tisraḥ | sphicoś ca pañca pañca | dve basti śirasi | saptodare | ||
| + | nābhyām ekā | pṛṣṭhorddhasaṃniviṣṭāḥ pañca pañca dīrghāḥ | | ||
| + | pārśvayor daśa | dve vakṣasi | akṣakāṃ saṃpratisamaṃtāt sapta | | ||
| + | dve hṛdyāmāsaye | ekābhyantarataḥ koṣṭhe | grīvāyāñ ca tasra | | ||
| + | ekaikā galakālayoḥ | dve tāluni | jihvāyāṃ ṣaṭ | dve joṣṭhayoḥ | | ||
| + | nāsāyāṃ dve | gaṇḍayoś catasraś catasraḥ | netrayor ddha | | ||
| + | karṇṇayor dve | catasro lalāṭe | ṣaṭ chirasīti | tāny etāni pañca | ||
| + | peśīśatāni puṃsām bhavanti | </ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | pañca | yauvane tāsāṃ parivṛddhir bhavati | apatyapathe catasras | ||
| + | tāsāṃ dve prasṛte ' | ||
| + | garbham āśritāḥ | tisraḥ śukrār bhavaḥ praveśinyaḥ | tisra eva | ||
| + | garbhaśayyāyāṃ yatra garbhas tiṣṭhati | </ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | tat sthānañ ca yathārūpaṃ garbhaśayyām vidur budhā || </ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | sa yoniṃ yāti śirasā svabhāvāt prasavam prati || </ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | apahṛtyāpagāyāṃ | vibaddhaṃ muñjabalvajaiḥ pañjarastham aprakāśe | ||
| + | deśe kothayet | samyak prakuthitañ coddhṛtyāyatadehaṃ | ||
| + | kṛtvośīra< | ||
| + | anyatamena śanaiḥ śanair eva ghṛṣya tvagādīn sarvvān eva | ||
| + | bāhyābhyantarān aṅgapratyaṅgaviśeṣān yathoktān upalakṣayec cakṣuṣā | ||
| + | ||< | ||
| + | </ | ||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | xml: | ||
| + | xml: | ||
| + | 9.7.2 (p. 283).</ | ||
| + | </ | ||
| + | </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | na śakyañ cakṣuṣā draṣṭuṃ saukṣmyāsaukṣmyataraṃ viduḥ | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <p xml: | ||
| + | |||
| + | </ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <div n=" | ||
| + | <head xml: | ||
| + | |||
| + | <note xml: | ||
| + | 5-333, waiting to be edited.</ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | tad yathā | māṃsamarmmāṇi | śirāmarmmāṇi | snāyumarmmāṇi, | ||
| + | asthimarmmāṇi | sandhimarmmāṇi | na khalu | ||
| + | māṃsaśirāsnāyvasthisandhivyatirekeṇānyāni marmmāṇi bhavanti || | ||
| + | yasmān nopalabhyante || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | saptāviṃśatiḥ snāyumarmmāṇi | aṣṭāv asthimarmmāṇi | viṃśatiḥ | ||
| + | sandhimarmmāṇīti | tad etat saptottaram marmmaśataṃ || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | vyākhyātau ca bhavataḥ | udarorasor ddvādaśa | caturddaśa pṛṣṭhe | | ||
| + | grīvāyām pratyūrddhvaṃ saptatriṃśat | </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra sakthimarmmāṇi | | ||
| + | kṣipratalahṛdayakurccakūrccaśirogulphendrabastijānuścāṇyūrvīlohitākṣāṇi | ||
| + | ciṭipañ ceti | etenetaratsakthibāhū vyākhyātau || udarorasos tu | ||
| + | marmmāṇy anuvyākhyāsyāmaḥ || gudo bastir nnābhir hṛdayaṃ stanamūle | ||
| + | stanalohite apālāye apastambhe ceti || pṛṣṭhamarmmāṇi tu | | ||
| + | kaṭīkataruṇa | kukundaranitambe | ||
| + | pārśvasandhibṛhatyaṃsaphalakrakanyāsau ceti || jatruṇa ūrdhvaṃ | ||
| + | catasro dhamanyo ṣṭau mātṛkāḥ | dve kṛkāṭike | dve vidhure | dve | ||
| + | phaṇe | dvāv apāṅgau | dvau śaṃkhau | dvāv āvartau | dvāv utkṣepau | ||
| + | | ekā sthapaṇī | pañca sīmantāḥ | catvāri śṛṅgāṭakānyeko ' | ||
| + | iti || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra talahṛdayendrabastigudastanarohitāni | māṃsamarmmāṇi | | ||
| + | nīladhamanī | mātṛkā sirāḥ | ||
| + | śṛṅgāṭakāpāṅgasthapaṇīphaṇastanamūlāpalāpāpastambhahṛdayanābhipārśvasandhibṛhatīlohitākṣāṇy | ||
| + | ūrvvyās sirāmarmmāṇi | ciṭipakakṣadharakurccaḥ | | ||
| + | kūrccaśirobastikukṣāṇy ansavidhurotkṣepāḥ snāyumarmmāṇi | | ||
| + | kaṭīkataruṇanitambānsaphalakaśaṃkhāny asthimarmmāṇi | | ||
| + | jānukurpparasīmantā' | ||
| + | ceti | sandhimarmmāṇi || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tāny etāni marmmāṇi pañcavidhāni bhavanti || tad yathā | | ||
| + | sadyaḥprāṇaharāṇi | kālāntaraprāṇaharāṇi | viśalyaghnāni | | ||
| + | vaikalyakarāṇi | rujākarāṇi ceti || tatra sadyaḥprāṇaharāṇy | ||
| + | ekonaviṃśatiḥ | kālāntaraprāṇaharāṇi trayastriṃśat | viśalyaghnāni | ||
| + | trīṇi | catuścatvāriṃśad vaikalyakarāṇi | aṣṭau rujākarāṇīti || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | viśalyaghnāni nirddiśet || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | manye phaṇe tathā | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | āvarttau dvau tathaiva ca || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | svabhāvata eva prāṇās tiṣṭhanti | marmmasv abhihatās tāṃs tān | ||
| + | bhāvān āpadyante || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra sadyaḥprāṇaharāṇi | āgneyāni | agniguṇeṣu kṣīṇeṣv āyuḥ | ||
| + | kṣapayanti | viśalyaghnāni vāyavīyāni śastramukhāvaruddho yāvad | ||
| + | atra vāyus tiṣṭhati tāvaj jīvaty uddhṛtamātre tu śalye | | ||
| + | marmmasthānāśrayo vāyur nniṣkrāmati | tasmāt saśalyo jīvaty | ||
| + | uddhṛtaśalyo mriyate | vaikalyakarāṇi | saumyāni | somo hi śaityāt | ||
| + | sthiratvāc ca prāṇāvalambanaṃ karoti | rujākarāṇi | | ||
| + | agnimārutabhūyiṣṭhāni viśeṣeṇa tau rujākarau pāñcabhautikīñ ca | ||
| + | rujām apare tv āhuḥ | </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | kecid āhur mmāṃsādīnāṃ samastānāṃ samṛddhānāñ ca samavāyāt | | ||
| + | sadyaḥprāṇaharāṇi | ekahīnānām alpānāñ ca | ||
| + | samavāyakālāntaraprāṇaharāṇi | dvihīnānāṃ tu viśalyaprāṇaharāṇi | | ||
| + | trihīnānān tu vaiguṇyakarāṇi | ekasminn eva rujākarāṇīti || yataś | ||
| + | caivamato sthimarmmasv api kṣateṣu śoṇitāgamanam bhavati || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | >,</ | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | >,</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | vivarddhamānas tu sa mātariśvā rujāḥ sutīvrāḥ pratanoti kāye || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | >,</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | etena śeṣaṃ vyākhyātaṃ || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra sadyaḥprāṇaharam ante viddhaṃ kālāntareṇa mārayati | | ||
| + | kālāntaraprāṇaharam ante viddhaṃ vaikalyakaram bhavati | | ||
| + | viśalyaghnañ ca vaikalyakaram bhavati | nānātīvrāṃ vedanāñ | ||
| + | janayaṃti | vaikalyakaraṃ kālāntareṇa kleśayati | rujām vā karoti | ||
| + | rujākaraṃ cālpavedanāṃ karoti |</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra sadyaḥprāṇaharāṇi saptarātrābhyantarāt mārayanti | | ||
| + | kālāntaraprāṇaharāṇi pakṣāt māsād vā | teṣv api tu kṣiprāṇi | ||
| + | kadācid āśu mārayanti | viśalyaprāṇaharāṇi <unclear cert=" | ||
| + | reason=" | ||
| + | atyabhi</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | uta ūrdhvaṃ sakthimarmmāṇy anuvyākhyāsyāmaḥ || tatra | ||
| + | pādasyāṅguṣṭhāṅgulyor mmadhye kṣipraṃ nāma marma <gap n=" | ||
| + | reason=" | ||
| + | pādatalasya talahṛdayan nāma marmma tatra rujāyām maraṇaṃ | | ||
| + | kṣipratyopariṣṭā< | ||
| + | kūrcco nāma | <gap n=" | ||
| + | /></ | ||
| + | nāma tatra rujāśophau bhavataḥ || pādajaṅghayos tu sandhāne gulpho | ||
| + | nāma tatra <unclear reason=" | ||
| + | vā<gap n=" | ||
| + | pārṣṇim prati jaṅghāmadhyendrabastir nnāma marmma tatra | ||
| + | śoṇitakṣaye maraṇaṃ | jaṅghorvvoḥ sandhāne jānur nnāma tatra | ||
| + | khañjatā bhavati | <unclear reason=" | ||
| + | ūrddhva< | ||
| + | /></ | ||
| + | ca | ūrūmadhye ūrvvī nāma marmma tatra śoṇitakṣayāt sakthiśoṣaḥ | | ||
| + | ūrvvyās <unclear reason=" | ||
| + | reason=" | ||
| + | marmma tatra śoṇitakṣaye maraṇam pakṣāghāto vā || | ||
| + | vaṃkṣaṇavṛṣaṇayor antare ciṭipan nāma marmma tatra sāṃḍhyam | ||
| + | alpaśukratā ca bhavati | evam etāny ekādaśa sakthimarmmāṇi | ||
| + | vyākhyātāni | etenetarasakthi bāhū ca vyākhyātāḥ || viśeṣatas tu | ||
| + | yāni sakthini gulphajānuvaṃkṣaṇaciṭipāni tāni bāhau | ||
| + | maṇibandhakurpparakakṣadharāṇi bhavanti | yathā ca pādajaṅghayos | ||
| + | tu sandhau gulphau nāma marmma | evaṃ hastatalaprakoṣṭhayoḥ | ||
| + | sandhau maṇibandho nāma marmma | yathā ca jaṅghorvvoḥ sandhāne | ||
| + | jānu nāma marmma | evaṃ prahastabāhvoḥ sandhāne kurpparo nāma | ||
| + | marmma | yathā ca vaṃkṣaṇavṛṣaṇayor mmadhye ciṭipan nāma marmma | | ||
| + | evam akṣakakṣayor mmadhye kakṣadharo nāma marmma | tatra viddheṣu | ||
| + | ta evopadravā bhavanti | viśeṣatas tu maṇibandhe kuṇṭhatā | | ||
| + | kurppare pakṣāghātaḥ | kuṇitvaṃ kakṣadhare ceti | evam etāni | ||
| + | catuścatvāriṃśac chākhāmarmmāṇi vyākhyātāni bhavanti ||</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | ata ūrdhvam udarorasor dvādaśa marmmāṇy anuvyākhyāsyāmaḥ || tatra | ||
| + | vātavarcconiḥsaraṇī sthūlāntrapratibaddham mahāgudo nāma | tatra | ||
| + | sadyo maraṇaṃ | alpamāṃsaśoṇitam abhyantarataḥ | kaṭyāmutrāsayayor | ||
| + | bastir nnāma marmma | tatrāpi sadyo maraṇaṃ | aśmarīvraṇād ṛte | ||
| + | tatrāpy ubhayato viddhe maraṇam ekato bhinne mūtrāsrāvī vraṇo | ||
| + | bhavati | sa tu yatnenopakrānto rohati || pakvāmāśayayor mmadhye | ||
| + | śirāprabhāvo nābhir nnāma marmma tatrāpi sadyo maraṇaṃ | stanayor | ||
| + | mmadhyam adhiṣṭhāyorasi āmāśayadvāraṃ sattvarajastamasām | ||
| + | adhiṣṭhānaṃ hṛdayan nāma marmma tatrāpi sadyo maraṇaṃ | stanayor | ||
| + | adhastād dvyaṅgulam ubhayataḥ stanamūle nāma marmaṇī | tatra | ||
| + | kaphapūrṇṇakoṣṭhatayā maraṇaṃ | stanacūcukayor ūrddhve stanarohite | ||
| + | nāma marmmaṇī | tatra raktapūrṇṇakoṣṭhatayā kāsaśvāsābhyām maraṇaṃ | ||
| + | | aṃsakūṭayor adhastāt pārśvayor uparibhāgayor apālāpau nāma | ||
| + | marmmaṇī | tatra pūyabhāvam āpanne śoṇite maraṇaṃ | ubhayatroraso | ||
| + | nāḍyo vātavahe | apastambhau nāma marmmaṇī | tatra | ||
| + | vātapūrṇṇakoṣṭhatayā kāsaśvāsābhyām maraṇaṃ | evam etāny | ||
| + | udarorasor dvādaśa marmmāṇi vyākhyātāni ||</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | ata ūrdhvam pṛṣṭhamarmmāṇy anuvyākhyāsyāmaḥ || tatra pṛṣṭhavaṃśam | ||
| + | ubhayataḥ pratiśroṇīkarṇṇāvasthinī kaṭīkataruṇe nāma marmmaṇī | | ||
| + | tatra śoṇitakṣayāt pāṇḍuvivarṇṇo hīnarūpo vā maraṇaṃ | pārśvayor | ||
| + | jjaghanabahirbbhāge pṛṣṭhavaṃśam ubhayato kukundare nāma marmmaṇī | ||
| + | | tatra sparśājñānam adhaḥkāye daurbbalyaṃ ceṣṭānāśaś ca bhavati | | ||
| + | śroṇīkarṇṇayor upary āmāśayāc chādane pārśvāntaraprativahe nitambe | ||
| + | nāma marmmaṇī | tatrādhaḥkāyaśoṣo daurbbalyam maraṇañ ca | | ||
| + | adhaḥpārśvāntarapratibaddhe jaghanapārśvamadhye tiryag | ||
| + | ūrddhvajaghanāt pārśvasandhī nāma marmmaṇī | tatra | ||
| + | śoṇitapūrṇṇakoṣṭhatayā mriyate | stanamūlādṛjūbhayataḥ | ||
| + | pṛṣṭhavaṃśasya bṛhatī nāma marmmaṇī | tatra | ||
| + | śoṇitātipravṛttinimittair upadravair mmriyate | pṛṣṭhopari | ||
| + | pṛṣṭhavaṃśam ubhayataḥ | trikasaṃbandhe ' | ||
| + | tatra bāhuś cāpaśoṣaḥ | bāhuśīrṣagrīvāmadhye | ||
| + | ' | ||
| + | tabdhabāhur bbhagnapṛṣṭhatā vā bhavati | evam etāni caturddaśa | ||
| + | pṛṣṭhamarmmāṇi vyākhyātāni || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | ata ūrddhvam ūrddhajatrugatāni marmmāṇy anuvyākhyāsyāmaḥ || tatra | ||
| + | kaṇṭhanāḍīm ubhayataś catasro dhamanyo vyatyāsena | ||
| + | ca manye nāma marmmaṇī | tatra mūkatā svaravaikṛtya maraṇam | ||
| + | arasagrāhitā ca bhavati | grīvāyām ubhayataś catasraḥ sirāmātṛkā | ||
| + | nāma marmmaṇī | tatra sadyo maraṇaṃ | śirogrīvayoḥ kṛkāṭikā nāma | ||
| + | marmmaṇī | tatra calaśīrṣatā maraṇam vā | karṇṇapṛṣṭhato | ||
| + | ' | ||
| + | ghrāṇamārggam ubhayataḥ srotomārggapratibaddhe ' | ||
| + | nāma marmmaṇī | tatra gandhājñānam āpādayati | bhruvoḥ | ||
| + | pucchāntayor adhaḥ | netrayor bbāhyataḥ | apāṅgau nāma marmmaṇī | | ||
| + | tatrāndhyadṛṣṭyupaghāto vā | bhruvoḥ pucchayor upary | ||
| + | anukarṇṇalalāṭo śaṃkhau nāma marmmaṇī | tatra sadyo maraṇaṃ | | ||
| + | bhruvor antare upari nimnayor āvarttau nāma marmmaṇī | tatrāpy | ||
| + | āndhyaṃ dṛṣṭyupaghāto vā | āvarttaśaṃkhayor upari keśānte utkṣepau | ||
| + | nāma marmmaṇī | tatra saśalyaḥ pākāt patitaśalyo vā jīve | ||
| + | noddhṛtaśalyaḥ | bhruvor mmadhye sthapaṇir nnāma marmma | | ||
| + | tatrotkṣepavat pañca sandhayaḥ śirasi vibhaktāḥ sīmantā nāma | ||
| + | marmmaṇī | tatrotmādacittanāsābhyāṃ maraṇaṃ | | ||
| + | ghrāṇasrotrākṣisandhijihvātarppaṇīnāṃ sirāṇāṃ madhye śiraḥ srotaḥ | ||
| + | sannipātas tāni catvāri śṛṅgāṭakāni marmmāṇi | tatrāpi sadyo | ||
| + | maraṇaṃ | mastakābhyantaram upariṣṭāt sirāsandhisannipāto | ||
| + | romāvarttaḥ so ' | ||
| + | evam etāny ūrddhvajatrugatāni saptatriṃśad marmmāṇi vyākhyātāni | ||
| + | bhavanti || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | stanamūlagulphāḥ | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | saha kurpparābhyāṃ || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | daśa yāni ca dve || | ||
| + | < | ||
| + | tāni ścapāṇitalakuñcitasanmitāni, | ||
| + | gulārddhaṃ || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | alpam eti | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | >,</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | karoti vāyuḥ | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | paṅkajāni ||</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | bhavanti marttyāḥ | </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | asaṃśayaṃ hi || | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | śarīradeśaiḥ | </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | vividhāḥ prahārāḥ || | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | santi bhūtātmanā saha || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | hate kālāntare cāpi< | ||
| + | dhātukṣayo nṛṇāṃ || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tato dhātukṣayāj jantur vvedanābhiś ca naśyati | | ||
| + | < | ||
| + | hate vaikalyajanake< | ||
| + | vaidyanaipuṇāt || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | mriyante || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | || ||</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | iti śārīre ṣaṣṭho ' | ||
| + | |||
| + | </ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | <div n=" | ||
| + | <head xml: | ||
| + | |||
| + | <note xml: | ||
| + | 5-333, waiting to be edited.</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | sapta śirāśatāni bhavanti | yābhir idaṃ śarīram ārāma iva | ||
| + | jalaharaṇībhiḥ | kedāra iva ca kulyābhir upasnihyate | ||
| + | cākuñcanaprasāraṇābhir vviśeṣair ddrumapatrasevanīnām iva tāsām | ||
| + | pratānām tāsāṃ khalu nābhimūlan tataḥ prasaranty ūrdhvam adhas | ||
| + | tiryak ca ||</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | pittavahāḥ | daśa śleṣmavahāḥ | daśa raktavahā iti | tāsāṃ khalu | ||
| + | vātavahānāṃ sirāṇāṃ vātasthānaga tānām pañcasaptatiśataṃ bhavati | | ||
| + | tāvanty eva pittavahāḥ pittasthāne | raktavahāś ca yakṛtplīhāḥ | | ||
| + | kaphavahāś ca kaphasthāne | evam etāni sapta śirāśatāni bhavanti | ||
| + | |</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra vātavahānām ekasmin sakthini pañcaviṃśatiḥ sirā bhavanti | | ||
| + | etenetarasakti vāhū ca vyākhyātau | koṣṭhe catustriṃśat tāsāṃ | ||
| + | gudameḍhrasaṃśritāḥ śroṇyām aṣṭau dve dve pārśvayoḥ ṣaṭpṛṣṭhe | ||
| + | tāvantya evodare daśa vakṣasi | jatruṇa ūrddhvam ekacatvāriṃśat | ||
| + | tāsām aṣṭau jihvāyāṃ | nava nāsāyāṃ | dve grīvāyāṃ | hanvoś | ||
| + | catasraḥ | netrayoḥ ṣaṭ lalāṭe tisraḥ karṇṇayoś catasraḥ | dve | ||
| + | śaṃkhayoḥ | tisraḥ śirasītyevam etat pañcasaptatiśataṃ | | ||
| + | vātavahānāṃ śirāṇāṃ vyākhyātaṃ | eṣa eva vibhāgaḥ śeṣāṇām evam | ||
| + | etāni sapta śirāśatāni vyākhyātāni bhavanti |</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | yadā vāyur aduṣṭas tu sevate svavahāḥ sirāḥ | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | yadā tu kupito vāyuḥ stāḥ śirā pratipadyate | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | yadā tvakupitam pittaṃ sevate svavahāḥ sirāḥ | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | yadā tu kupitam pittaṃ tāḥ sirāḥ pratipadyate | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | yadā tv akupitaḥ śleṣmā svāḥ sirāḥ saṃprapadyate | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | yadā tu kupitaḥ śleṣmā tāḥ sirāḥ pratipadyate | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | yadā tv akupitaṃ raktaṃ sevate svavahāḥ sirāḥ | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | yadā tu kupitaṃ raktaṃ tāḥ sirāḥ pratipadyate | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | na hi vātasirāḥ kaścit na pittaṃ kevalaṃ sirāḥ | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | <gap extent=" | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | ata ūrddhvaṃ pravakṣyāmi yās tv avadhyāḥ sirā nṛṇāṃ |</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra sirāḥ śatam ekasmin sakthini bhavanti | tāsāṃ jaladhārā | ||
| + | tvekā tisraś cābhyantarataḥ | tatrorvvīsaṃjñe dve lohitākṣa | ||
| + | saṃjñakā tās tv avyadhyāḥ | etenetarasakthi vāhū ca vyākhyātau | | ||
| + | evam aśastrakṛtyāḥ ṣoḍaśaśākhāsu | śroṇyāṃ dvātriṃśat | tāsām | ||
| + | aṣṭāvaśastrakṛtyāḥ | dve dve vaṃkṣaṇaciṭipayor evaṃ | ||
| + | kaṭīkataruṇayoś ca | aṣṭāvaṣṭāv ekaikasmin pārśve tāsām ekaika | ||
| + | ūrddhvage ubhayato dve pārśve sandhisaṃśrite ca pariharet | | ||
| + | caturvviṃśatiḥ pṛṣṭhe pṛṣṭhavaṃśam ubhayataḥ | tāsāṃ vṛhatī saṃjñe | ||
| + | ūrddhvagāminye dve pariharet | tāvantya evodare tāsāṃ meḍhropari | ||
| + | romarājīm ubhayato dve dve pariharet | catvāriśaṃd vakṣasi tāsāṃ | ||
| + | caturddaśāśastrakṛtyā hṛdi dve stanamūle saṃśrite tu dve dve | ||
| + | pariharet | stanam ubhayataś catasraḥ pariharet | dve dve cāpālāpe | ||
| + | stambheṣv ity e va dvātriṃśadaśastrakṛtyāḥ | śroṇī pṛṣṭhodaroraḥsu | ||
| + | bhavanti catiḥṣaṣṭiśataṃ mūrddhani tāsāṃ viṃśatiḥ | śirodharāyāṃ | ||
| + | tāsām aṣṭau catasraś ca marmmasaṃjñāḥ | dve kṛkāṭikayos tāvantya | ||
| + | eva vidhurayoḥ hanvor ubhayato aṣṭāvaṣṭau tāsāṃ tu | ||
| + | sandhinivaṃdhanyau dve dve pariharet | ṣaṭtriṃśaj jihvāyāṃ tāsām | ||
| + | adhaḥ ṣoḍaśāśastrakṛtyā rasavāhinyaḥ | catuvviṃśatir nnāsāyāṃ | ||
| + | tāsām aupanāsyāś catasraḥ parihare tāsām eva ca tāluny ekā | ||
| + | ṣaṭtriṃśad ubhayor nnetrayoḥ | tāsām ekaikām apāṅgayoḥ pariharet | | ||
| + | lalāṭe ṣaṣṭistāsāṃ keśāntānugatāś catasraḥ pariharet | āvarttayor | ||
| + | ekaikāsthapaṇyāś caikā pariharttavyāḥ karṇṇayoḥ pañ ca pañca | | ||
| + | tāsāṃ śabdavahām ekaikāṃ pariharet | śaṃkhayoś ca tāvantya eva | ||
| + | tāsāṃ śaṃkhasandhigatām ekaikām pariharet | dvādaśamūrddhani tāsām | ||
| + | utkṣepayoḥ | dve dve sīma manteṣv ekaikām adhipatau parihared iti | ||
| + | ||</ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | |||
| + | </ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <div n=" | ||
| + | <head xml: | ||
| + | |||
| + | <note xml: | ||
| + | 5-333, waiting to be edited.</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | bālasthavirabhīrurūkṣakṣatakṣīṇamadyādhvastrīkarṣitānāsitavāntaviraktadantabastiklībagarbbhiṇīkāsaśvāsaśoṣapravṛddhajvarātīsārākṣepakapakṣāghātopavāsapīḍitānāṃ | ||
| + | sirānavyadhyāḥ || kiṃ kāraṇameṣāṃ tu khalu vedhādindriyasaṃmohaḥ | ||
| + | śoṣo vā bhavati | raktapittino raktātyayād vātakopo mṛtyurvvā | | ||
| + | garbbhiṇyas tu garbbhaśoṣapatanahīnāṅgānāyuṣkatā vā garbbhasya | ||
| + | ||</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | yāś cāvyadhyā dṛṣṭādṛṣṭāś cāyantritāyantritā notthitā iti || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | cānyeṣu cānubhukteṣu yathābhyāsam anatyayañ ca sirāṃ vyadhayet || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra snigdhasvinnam āturaṃ yathā doṣapratyanīkaṃ dravaprāyam | ||
| + | annaṃ bhuktavantaṃ yavāgūm pītam vā yathākālam upasthāpyāsīnaṃ | ||
| + | sthitam vā prāṇān abādhamānaḥ | plotapaṭṭaś | ||
| + | carmmāntarvvalkalalatānām anyatamena yantreṇa yantrayitvā | ||
| + | nātigāḍhannātiśithilaṃ śarīrapradeśam āsādya vidhivacchastramādāya | ||
| + | yathoktāṃ sirāṃ vyadhayet | </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra vyadhyasirāṃ | naivātiśīte nātyuṣṇe na pravāte na ca | ||
| + | durddine | sirāṇāṃ vyadhanaṃ kāryam aroge vā kadācana || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra vyadhyasirāṃ puruṣaṃ pratyād ity amukhamarannimātrocchrite | ||
| + | niveśyāsane sakthnor ākuñcitayor nniveśya kurpparasandhidvayaṃ | ||
| + | hastāvantagūḍhāṅguṣṭhakṛtamuṣṭīm anyayo< | ||
| + | ana=" | ||
| + | > | ||
| + | anyena paścāt sthitena puruṣeṇa vāmahastena śāṭakāntadvayaṃ | ||
| + | grāhayitvā sirotthāpanārtham asṛksrāvaṇārthañ ca yantram pramāṇena | ||
| + | pīḍayet | karmmapuruṣaś ca mukhaṃ vāyunā pūrayet | | ||
| + | uttamāṅgagatānām eṣa sirotthāpam ayantravidhiḥ | sthitasakthim | ||
| + | īṣet kuñcitapādam uccaiḥ sthāpayitvā vyadhapradeśasyopari samyag | ||
| + | yantram badhvā pādasirām vidhyet | upaviṣṭasya hastaṃ gūḍhāṃ< | ||
| + | ana=" | ||
| + | samyagāsane sthāpayitvā hastasirāṃ vidhyet | | ||
| + | gṛdhrasīviśvacyorākuñcitajānukurpparasya | ||
| + | śroṇīpṛṣṭhaskandheṣūnnamitapṛṣṭhasya udarorasau prasārito rasaḥ | ||
| + | sphurjjitadehasya bāhūbhyām avalambamānasya pārśvayoḥ | | ||
| + | avanamitameḍhrasya meḍhraṃ | unnāmitavidaṣṭajihvāsyādhojihvāyām | | ||
| + | ativyātānānanasya tāluni dantamūle ca | evaṃ yantropāyān anyāṃś ca | ||
| + | sirotthāpanahetūn buddhyāvekṣya śarīravaśena vyādhivaśena ca | ||
| + | vidadhyād iti | </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | vā | ato nyathārddhayavamātram asthnām upari kuṭhārikayā || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | hemantakāle madhyāhne śastrakālās trayaḥ smṛtāḥ || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | tiṣṭhec ca suviddhāntāṃ vinirddiśet || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | viddhāsu duṣṭam agre pravarttate || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | visrāvyāt tūttare 'hani vāyunaḥ || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | cheṣaṃ saṃśamanair jjayet || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | pādadāhapādaharṣacipyavātaśoṇitapādakaṇṭakavipādikāpādadārīprabhṛtiṣu | ||
| + | rogeṣu kṣipramarmmopariṣṭād dvyaṅgule vrīhimukhena sirāṃ vyadhayet | ||
| + | | ślīpadeṣu yathoktaṃ kroṣṭukaśirṣavātavedanāsu sakthisaṃsritāṃ | | ||
| + | gulphasandher upari caturaṅgule apacyāmindrabaster adhastād | ||
| + | dvyaṅgule | jānusandher upari caturaṅgule | ||
| + | gṛdhrasyāmūrusaṃdhisanniviṣṭāṃ | galagaṇḍe śroṇipratisamantāt | ||
| + | pravāhikā< | ||
| + | > | ||
| + | etenetarasakthibāhūvyākhyātau || viśeṣatas tu | ||
| + | vāmabāhukurpparasandhāvabhyantarato bāhumadhye plīhni etām eva | ||
| + | dakṣiṇabāhuyakṛddālye | etām eva ca kāsaśvāsayor apyādiśanti | | ||
| + | gṛdhrasyāmiva vipaṃcyām vāmapārśvakakṣastanāntarayor antarasthām | ||
| + | vidradhau pārśvaśūle ca | etām eva ca kaphodare | dakṣiṇapārśve | ||
| + | bāhuśoṣāpabāhukayor bbāhumadhye eke vadanty aṃsamadhye | ||
| + | trikasandhimadhyagatān tṛtīyake | skandhasandhigatānām | ||
| + | anyatarapārśvasaṃsthitānāñ caturthake | hanusandhimadhyagatām | ||
| + | apasmāre | śaṃkhasandhigatānām unmāde | jihvāroge< | ||
| + | cert=" | ||
| + | function=" | ||
| + | place=" | ||
| + | dantamūle | tāluni tālavye ca | karṇṇayor upari samantāt | ||
| + | karṇṇaśūle tadroge ca | gandhāghrāṇe nāsārogeṣu nāsāgre | | ||
| + | timirākṣipākaprabhṛtiṣv akṣcāmayeṣūpanāsyāṃ lālāṭīm āpāṅgī vā | | ||
| + | etām eva śirorogādhimanthaprabhṛtiṣu ca rogeṣu | </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra durvviddhātividdhākuñcitā piccitā kuṭṭitā aprasrutānutīrṇṇā | ||
| + | anteviddhāpariśuṣkākūṇitā vepitā anutthitaviddhā | avyadhyaviddhā | ||
| + | śastrahatā tiryagviddhā | aviddhā vidrutā dhenukā punaḥ | ||
| + | punarvviddhā marmmasirāsnāyvasthisandhiṣu viddhā ceti | viṃśatiṃ | ||
| + | duṣṭavyadhyā bhavanti || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra sūkṣmaśastrapraṇidhānān nāsṛgvyaktaṃ sravati | tatra rujā | ||
| + | śophau bhavataḥ | sā durvviddhā nāma | | ||
| + | pramāṇātiriktaviddhāyāmantaḥ śoṇitam praviśatyatipravṛttirvvā | ||
| + | bhavati sātividdhā nāma kuñcitāyām apyevaṃ | | ||
| + | kuṇṭhaśastrapramathitāpṛthulabhāvam āpannā piccitā nāma | ||
| + | anāsāditamantayoś ca bahuśaḥ | kuṭṭitākuṭṭitā nāma śītabha< | ||
| + | ana=" | ||
| + | > | ||
| + | function=" | ||
| + | place=" | ||
| + | aprasrūtā nāma tīkṣṇamahāmukhaśastraviddhā anudīrṇṇā nāma | ||
| + | alparaktasrāvinyanteviddhā nāma| kṣīṇaśoṇitānilapūrṇṇāpariśuṣkā | ||
| + | nāma | caturthabhāgamāsāditā kiñcitpravṛttaśoṇitākūṇitā nāma | | ||
| + | dutthānabandhodveṣiṇyāśoṇitasaṃmoho bhavati | sā vepitā nāma | | ||
| + | anusthitāyām apyevamaśastrakṛtyā avyadhyā nāma | chitvāt | ||
| + | ipravṛttaśoṇitā kriyāsaṅgrahakarī śastrahatā nāma | | ||
| + | tiryakpraṇihitaśastrākiñciccheṣātiryagviddhā nāma | bahuśaḥ kṣatā | ||
| + | hīnaśastrapraṇidhānenāviddhā nāma | anavasthitaviddhā vidrutā nāma | ||
| + | | vyadhapradeśasya bahuśovaghaṭṭanādasaṃārohamāṇavyadhā | ||
| + | raktasrāvinyatyarthaṃ dhenukā nāma | punaḥ punaḥ praṇidhānā | ||
| + | sirāmarmmasnāyvasthisaṃdhiṣu viddhā rujāśophau vaikalyam maraṇam | ||
| + | vā bhavati || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | matsyavat parivarttante tasmād yatnena tāḍayet || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | bahavaś cāpy upadravāḥ || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | vyādhayaḥ śāntiṃ yathā samyak sirāvyadhāt || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | praṇihitā bastiḥ kāyacikitsite ||</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra snigdhasvinnavāntaviriktānuvāsitāsthāpitaviddhasirair | ||
| + | mmanuṣyaiḥ pariharttavyāni || | ||
| + | krodhāyāsamaithunadivāsvapnoccairbbhāṣyavyāyāmayānāsanānisthānacaṃkramaṇaśītavātātapaciruddhāsātmyājīrṇṇānyācalalābhātmāsameke | ||
| + | manyante | vistaram eṣām upariṣṭād vakṣyāmaḥ || </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | yathāpūrvvaṃ kriyate duṣṭaśoṇitaṃ ||</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | iti śārīre ' | ||
| + | </ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | <div n=" | ||
| + | <head xml: | ||
| + | |||
| + | <note xml: | ||
| + | 5-333, waiting to be edited.</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | kecid āhur ācāryāḥ | sirādhamanīsrotasām avibhāgaḥ | sirāvikārā | ||
| + | eva hi dhamanyaḥ srotānsi ceti | tat tu na samyag atrocyate | anyā | ||
| + | eva hi dhamanyaḥ srotānsi sirāśceti | kasmād vyañjanānyatvāt | ||
| + | mūlasanniyamāt karmmavaiśeṣyād āgamāc ca | kevalaṃ tu | ||
| + | parasparapratānasannikarṣāt sadṛśakarmmatvāt saukṣmyāc ca | ||
| + | vibhaktakarmmaṇām apy avibhāga eva karmmasu bhavati |</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | catasras tiryaggāḥ |</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | > </ | ||
| + | > </ | ||
| + | > </ | ||
| + | śarīran dhārayanti | tās tu hṛdayam abhiprapannās tridhā tridhā | ||
| + | jāyante | tās triṃśat tāsāṃ tu vātapittaśleṣmaśoṇitarasān dve dve | ||
| + | vahatas tā daśa | śabdasparśarūparasagandhān aṣṭābhir gṛhṇīte | | ||
| + | dvābhyāṃ bhāṣate dvābhyāṃ ghoṣaṃ karoti | dvābhyāṃ svapiti | ||
| + | dvābhyāṃ pratibudhyate | dve asravāhinyo dve stanyaṃ striyā | ||
| + | vahataḥ stanasaṃśritā eva | śukraṃ narasya stanayor abhivahatas | ||
| + | tās tv etās triṃśat savibhāgā vyākhyātāḥ | etābhir ūrddhvan nābher | ||
| + | udarapārśvapṛṣṭhoraḥ skandhagrīvāśīrṣabāhavo dhāryante yāpyante | ||
| + | ||</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | pittāśayam abhiprapannās tatrastham annapānarasam abhipakvam | ||
| + | auṣṇād vivecayantyo ' | ||
| + | tiryaggānāñ ca rasasthānāñ cābhipūrayanti | tatra | ||
| + | mūtrapurīṣasvedāṃś ca vivecayaṃty āmapakvāśayāntare tridhā tridhā | ||
| + | prajāyante tāṃs triśat | tāsān tu vātapittakaphaśoṇitarasān dve | ||
| + | dve vahatas tā daśa | dve annavāhinyau | antrāśrite toyavahe dve | ||
| + | dve mūtrabastim abhiprapanne | śukraprādurbbhāvāya ca dve | evaṃ | ||
| + | raktam abhivahate | nārīṇām ārttavasaṃjñe dve | varcconiḥsarataḥ | ||
| + | sthūlāntrapratibaddhe dve | aṣṭāv anyas tiryaggās tāḥ svedam | ||
| + | arppayanti | tās tv etās triṃśat saṃvibhāgā vyākhyātāḥ | tābhir | ||
| + | adho nābheḥ pakvāśayaikaṭīmūtrabastigudameḍhrasakthīni dhāryante | </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | tās tv asaṃkhyeyā | tābhir idaṃ śarīraṃ gavākṣitaṃ vibaddham | ||
| + | ātatañ ca | tāsāñ ca mukhāni romakūpapratibaddhāni yaiḥ sveda | ||
| + | prasravati rasaś cābhisantarppayati antar bbahiś ca | tābhir eva | ||
| + | cābhyaṅgapariṣekāvagāhāvalepanavīryāṇy antaḥśarīram | ||
| + | abhiprapadyante tvaci vipakvāni | tābhir eva ca sparśaṃ śubham | ||
| + | aśubham vā gṛhṇīte | tāś catasro dhamanyaḥ sarvvāṅgagatāḥ | ||
| + | savibhāgā vyākhyātāḥ ||</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | n=" | ||
| + | |||
| + | <ab corresp="# | ||
| + | <list type=" | ||
| + | <item corresp="# | ||
| + | unique to the Nepalese version and is supported in witness | ||
| + | H. It is hard to parse, partly because of the plurals in | ||
| + | the first pāda and the singular in the second. Some | ||
| + | transmission problem is signalled by the need for the | ||
| + | emendation of H's <foreign xml: | ||
| + | tāḥ</ | ||
| + | > | ||
| + | </ | ||
| + | </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | ata ūrddhvaṃ srotasāṃ mūlaṃ viddhalakṣaṇaṃ vyākhyāsyāmaḥ | tāni | ||
| + | tu prāṇānnodakarasaraktamāṃsamedomūtrapurīṣaśukrārttavavahāni | ||
| + | yeṣv adhīkāraḥ | eṣāṃ viśeṣā bahavaḥ | teṣāṃ mūlaṃ dayaṃ | ||
| + | rasavahinyaś ca dhamanyas tatra viddhasya | ||
| + | krośanavinamanabhramaṇāni saṃjñānāśo maraṇañ ca | annavahe dve | ||
| + | tayor mmūlamāmāsayonnavāhinyaś ca dhamanyaḥ | tatra viddasya | ||
| + | prāṇavahaviddhavat maraṇaṃ | talliṅgaś ca raktavahe dve tayor | ||
| + | mūlaṃ yakṛtplīhānau tatra viddhasya śyāvāṅgatā jvaraḥ pāṇḍutādāhaṛ | ||
| + | śoṇitābhigamanañ ca | māṃsavahe dve tayor mmūlaṃ | ||
| + | snāyustvagraktavahāś ca nāḍyas tatra viddhasya śvayathur | ||
| + | mmāṃsaśoṣaḥ śirāgranthayor mmaraṇañ ca | medovahe dve tayor mmūlaṃ | ||
| + | kaṭīvṛkkau ca tatra viddhasya svedāgamanaṃ snigdhāṅgan tāluśoṣaś | ||
| + | ca | mūtravahe dve tayor mmūlaṃ bastimeḍhrañ ca | tatra | ||
| + | viddhasyānaddhabastitā mūtranirodhastavdhameḍhratā ca | purīṣavahe | ||
| + | dve tayor mmūlam pakvāśayo gudaś ca tatra viddhasyānāho | ||
| + | durggandhatāgrathitāntratā ca | śukravahe dve tayor mmūlaṃ stanau | ||
| + | vṛṣaṇau ca | tatra viddhasya klaivyaṃ cirād vā pra sekaḥ praseke | ||
| + | cālpaśukradarśanaṃ | sevanīcchedā pradurbbhāvo maraṇañ ca | | ||
| + | srotoviddhan tu pratyākhyāyopakrameta | uddhṛtaśalyaṃ tu | ||
| + | kṣatavidhānenopakramed iti | </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | ya evaṃ na prajānāti srotasām mūlaniścayaṃ | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | yaḥ samyag etaṃ jānīyāt sa bhaved rājasammataḥ | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | iti dhamanīvyākaraṇaṃ śārīrannavamodhyāyaḥ ||</ | ||
| + | </ | ||
| + | |||
| + | <div n=" | ||
| + | <head xml: | ||
| + | |||
| + | <note xml: | ||
| + | 5-333, waiting to be edited.</ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | || athāto garbbhiṇīvyākaraṇaṃ śārīram vyākhyāsyāmaḥ ||</ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra garbhiṇīm prathamadivasāt prabhṛtyādi sennityaṃ | ||
| + | hṛṣṭaśucyalaṃkṛtavāsasā śāntimaṅgaladevatābrāhmaṇaguruparā ca | ||
| + | bhavitavyaṃ | malinavikṛtahīnagātrāṇi ca na spṛśet | | ||
| + | durggandhadurddaśanāni ca dūrata eva pariharet | vahin | ||
| + | nniḥkṛṭāśūnyāgāracaity aśmaśānacaity avṛkṣasevāś ca | ||
| + | krodhāyāsakarāṃś ca bhāvān uccair bhāṣyādikaṃ ca pariharet | | ||
| + | udvejanīyāś ca kathāḥ śuṣkam paryuṣitaṃ kuthitaṃ klinnaṃ | ||
| + | cānnanopayuñjīta yāni ca garbham vyāpādayanti | na ca | ||
| + | tailābhyaṅgotsādanādīni niseveta | na cāyāsayec charīraṃ | ||
| + | pūrvvoktāni ca pariharet | śayanāsanañ ca samṛddhās taraṇaṃ | ||
| + | nātyucchritam apāśrayopetam asaṃvādham vidadhyāt | hṛdyaṃ | ||
| + | dravamadhuraprāyasnigdhan dīpanīyaṃ saṃskṛtabhojanañ ca bhojayet | ||
| + | sāmānyam etad ā prasavakālāt |</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | madhuraśītadravaprāyamāhāramā āseveta | caturthe māse payo | ||
| + | navanītam āhāram āharet | pañcame kṣīrasarppiḥ saṃsṛṣṭaṃ | ṣaṣṭhe | ||
| + | svadaṃṣṭrāsiddhasya sarppiṣā pakṣamātraṃ yuktyā yavāgūm pāyayet | | ||
| + | saptame pṛthak parṇyādisiddham evam āpyāyyate garbhaḥ | aṣṭame | ||
| + | khalv enāṃ vadarodakena valātivalāpayodadhimas tu | ||
| + | tailamadhughṛtaśatapuṣpāmiśreṇāsthāpayet purāṇapurīṣaśuddhyartham | ||
| + | anulomārthañ ca vāyos tataḥ payo madhurasiddhena tailenānuvāsayet | ||
| + | | anulome hi vāyau sukham prasūyate | nirupadravāś ca bhavanti | | ||
| + | ata ūrddhvaṃ snigdhābhir yavāgūbhir jjāṅgalarasaiś copahared ā | ||
| + | prasavakālāt | evam upakrāntāsnigdhāvalavatīsukham anupadravā | ||
| + | prasūyate |</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | tatreṣṭāgāraṃ brāhmaṇakṣattriyavaiśyaśūdrāṇāṃ śvetaraktakṛṣṇeṣu | ||
| + | bhūmipradeśeṣu | vilvanyagrodhatindukanirmmitaṃ sarvvāgāran tat | ||
| + | mayañ ca paryavanaddhaṃ samupaliptabhittiparicchadaṃ prāgdvāram | ||
| + | udagdvāram vāṣṭahastāyata caturhastavistṛtaṃ rakṣāmaṅgalasampannam | ||
| + | vidheyaṃ |</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | | mūtramabhīkṣṇam prasicyate | yonimukhāc ca śleṣmā </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | kṛtamaṅgalāmathenāṃ sa ghṛtāṃ yavāgūṃ kaṇṭhāt pītavatī mṛduni | ||
| + | kṛtopadhānavistīrṇṇe śayane sthitāmābhugnasakthinīmuttānām | ||
| + | aśaṅkanīyās tisraś catasraḥ pariṇatavayasaḥ | vrajananakuśalāḥ | ||
| + | kalpitanakhyaḥ paricareyuriti ||</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | cainām etāḥ subhage pravāhayaś ceti | mā cāprāptāvīḥ pravāhiṣṭhāḥ | ||
| + | | anāgatā svāviṣu pravāhamāṇāḥ | badhiraṃ mūkaṃ srastahanuṃ | ||
| + | mūrddhābhighātinaṃ kāsaśvāsaśoṣopadrutaṃ kuvjaṃ vikaṭam vā | ||
| + | janayati |tasmād anāgatāvī na pravāheta | sraste tu kukṣau vimukte | ||
| + | garbhanāḍī pravandhe samūle śroṇīvaṃkṣaṇabastiśiraḥ supravāheta | ||
| + | śanaiḥ śanais tato garbhayonimukhaṃ prapannagāḍhataram | ||
| + | āviśalyabhāvāt |</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra pratilomam anupānaṃ pāyayet śosayet |</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | baddhayitvā kuṣṭhatailenābhyajya sūtreṇābaddhya kumārasya grīvāyām | ||
| + | vadhnīyāt |</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | atha kumāraṃ śītābhir adbhir āśvāsya jātakarmmaṇi | ||
| + | madhusarppiranantāmiśraṃ vrahmīrasena suvarṇṇamaṅgulyā nāsikayā | ||
| + | lehayet | sūtikāñ ca ghṛtatailayor anyatarasya mātrāṃ pipalyādi | ||
| + | kaṣāyam anupānam pāyayet | valavatīm avalāṃ yavāgūn trirātram | ||
| + | pañcarātram vā || ata ūrddhvaṃ snigdhenānnasaṃsarggeṇopacaret | ||
| + | snehanity ā ca syāt |</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | krodhāyāsamaithunādīṃś ca pariharet ||</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | sa kṛcchrasādhyo ' | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | pramṛśet kaṭukā lāvukṛtavedhanasarṣapasarppanirmmocakair vvā | ||
| + | kuṭatailair yonim udrūpayet | lāṅgalakīmūlakalkena vāsyāḥ | ||
| + | pāṇipādatalam ālimpet | kuṣṭhalāṅgalakīmūlakalkam vā madyamūtrayor | ||
| + | anyatareṇa pāyayet | śālimūlakalkam vā 'pi ppalyādikalkam vā | ||
| + | madyena | | ||
| + | siddhārthakakuṣṭhailālāṅgalakīmahāvṛkṣakṣīrasurāmaṇḍairāsthāpayet | ||
| + | | etaiṣveva ca siddhena siddhārthakatailenottaracūrṇṇabastiś | ||
| + | cāsyai dadyāt | hastena cāpaharet |</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | karoti sa makkalaḥ | tatra yavakṣāracūrṇṇaṃ sarppiṣā sukhodakena | ||
| + | pāyayet || lavaṇacūrṇṇam vā surāmaṇḍena | purāṇaguḍam vā trikaṭuka | ||
| + | trijātakakustumburumiśram vā khādayet | pṛthakparṇṇyādikvāthaṃ | ||
| + | bhadradārumaricavacāsaṃsṛṣṭam pāyayet |</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | atha bālaṃ kṣaumaparihitaṃ kṣaumakārppāsās tṛtāyāṃ śāyayīta | | ||
| + | nimba< | ||
| + | cainaṃ parivījayet | mūrddhni cāsya tailapicum avatārayet | | ||
| + | dhūpayec cainaṃ rakṣoghnair dhūpaiḥ | rakṣoghnāni cāsya | ||
| + | pāṇipādaśirogrīvāsv avasujet | tilātasīsarṣapakaṇāś cātra prakiret | ||
| + | | adhiṣṭhāne cāgnim prajvālayet | vraṇitopāsanīyañ cāvekṣyeta </ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tato daśamyāṃ mātāpitarau kṛtamaṅgalakautukau | ||
| + | svastivācakapūrvvakaṃ nāma kuryāt āṃ | yathābhipretaṃ nakṣatran | ||
| + | nāma vā |</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tato yathāvarṇṇaṃ dhātrīm upasthāpayet | kṛṣāmasthūlām | ||
| + | vayaḥsthāmam avyādhitām prasannakṣīrāmavalamvorddhastanīm avyaṅgām | ||
| + | avyasanaṃ nījīvavatsāṃvatsalāṃ dogdhīm akṣudrāṃkule jātamato | ||
| + | bhūyiṣṭaiś ca guṇair anvitām ārogyavalavṛddhaye kumārasya | | ||
| + | tatrātikṛṣātisthūlāninditā vyādhitāś ca vyākhyātās | ||
| + | tāviṣamadhātutvād rogān āpādayanti bālasya viśeṣataḥ | ūrdhvastanī | ||
| + | karālaṃ kumāraṃ kuryāl lamvastanī nāsikāmukhaṃ cchādayitvā maraṇam | ||
| + | āpādayanti | atha praśastāṃ śirasnātā mahadvāsasām udaṅmukhīm | ||
| + | upaveśya dakṣiṇaṃ stanaṃ kumāraṃ pūrvvam pāyayet || anena | ||
| + | mantreṇābhimantrya ||</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | santu te śubhage nityaṃ bālasyānuvalapradāḥ |</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | piben bālo ' | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | yavagodhūmaśāliṣaṣṭikamāṃsakṣīrasurāsauvīrapiṇyāka | ||
| + | rasonamatsyakaśerukāśṛṅgāṭakavidārīkandaśatāvarīviśamṛṇālanālikālāvukālaśākaprabhṛtīni | ||
| + | vidadhyāt | atha tasyāḥ stanyam apsu parīkṣeta tac cec chītalam | ||
| + | amalaṃ tanuṃ śaṃkhāvabhāsaṃ apsu caikībhāvaṃ gacchaty aphenilaṃ | ||
| + | matraṇḍulaṃ na plavate sīdati vā tac chuddham iti vindyāt | tena | ||
| + | kumārasyārogyaṃ bhavati ||</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | yathābhihitaṃ mṛdvacchedanīyam auṣadham mātrayā kṣīrasya | ||
| + | kṣīrasarppiḥ saṃyuktaṃ vidadhyāt | dhātryāś ca kevalaṃ | kṣīrānnād | ||
| + | asya kalkī kṛtaṃ | dhātryāś ca pūrvvavat | annād asya kaṣāyādīnām | ||
| + | ātmany eva na dhātryāḥ ||</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | siddhārthakavacāpayasyāśārivāvrahmīkuṣṭhasaindhavasiddhaṃ sarppiḥ | ||
| + | pātuṃ prayacchet | kṣīrānnād asya madhukavacātriphalāsiddhaṃ | | ||
| + | annād asya dvipañcamūlīkṣīratagarabhadradāruviḍaṅga- | ||
| + | drākṣādisiddhaṃ tena kumārasyārogyavalamedhāyūṃṣi bhavanti |</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | na prabodhayed vitrāsabhayāt | sahasā nāhared utkṣiped | ||
| + | vātābhighātabhayān nopaveśayet kauvjabhayān nityaṃ cainam | ||
| + | anuvartteta priyahitair eva m abhihitamanādyamapyabhivarddhate | ||
| + | nityamudagrasatvasampannastv arogo bhavati ||</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | grahopasarggebhyo rakṣyā bālā bhavanti ||</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | atha kumāra udvijate trasyati roditi naṣṭasaṃjño bhavati || | ||
| + | nakhadaśanair ddhātrīm ātmānañ ca paritudati dantān khādati kūjati | ||
| + | jṛmbhate bhrūvāvutkṣipaty ūrddhvan nirīkṣate phenam udvamati | ||
| + | sandaṣṭauṣṭhaḥ krūrabhinnārttasvaro niśi jāgartti durvvalomnāṅgo | ||
| + | yathāpūrvvaṃ dhātryāḥ stanyan nābhilaṣatīti sāmānyaṃ | ||
| + | grahopasṛṣṭalakṣaṇ uktaṃ | vistareṇotta re vakṣyāmaḥ ||</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | mitradharmmārthakāmaprajāḥ prāpsyāmīti ||</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | yady ādhatte pumān garbhaḥ kukṣisthaḥ sa vipadyate |</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | jāto vā ni ciraṃ jīved vā durbalendriyaḥ |</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | tatra pūrvoktaiḥ kāraṇaiḥ prapatiṣyati garbhaḥ | | ||
| + | garbbhāśayaśroṇīvaṃkṣaṇabastiśūlāni bhavanti | raktadarśanañ ca | | ||
| + | tāsām pariṣekāvagāhālepanair upacaret kṣīrapānaiś ca | | ||
| + | alpālpasyandate kṣīramutpalādi siddham vā pāyayet | saṃsramāne | ||
| + | savātapārśvaśūlānāha mūtrasaṅgāḥ sthānāt sthānaṃ cotkrāmati | ||
| + | garbhaḥ | tatra snigdhaṃ śītāḥ kriyāḥ | vedanāyāṃ | ||
| + | mahāsahamadhukasvadaṃṣṭrakaṇṭakārikāsiddha payaḥ | | ||
| + | < | ||
| + | darbbhādisiddhaṃ | ānāhe hiṅgusauvarccalaraso na siddhaṃ sravati | ||
| + | rakte koṣṭhāt kaṇṭakārikāmṛtpiṇḍagairikasarjjarasāñjanacūrṇṇa | ||
| + | yathālābhaṃnyagrodhāditvakprabālakalkan vā pāyayet | utpalādikase | ||
| + | di siddham vā | vṛhatīdvayotpalaśārivāpayasyāmadhukasiddham vā | | ||
| + | etenopavarttate rujasu garbhaś cāpy āyyate || māsānumāsikam | ||
| + | <unclear extent=" | ||
| + | extent=" | ||
| + | bhojayet | atīte lavaṇaṃ varjyābhir uddālukādīnāṃ | ||
| + | pācanīyopasaṃbhṛtābhir upakrāmet yāvanto māsā garbhasya | ||
| + | tāvantyahāni vastyudaraśūle purāṇaguḍan dīpanīyasaṃyuktam pāyayed | ||
| + | ariṣṭam vā | vātātapaśramasevinyā vātopahīhītatvāt srotasāṃ līyate | ||
| + | garbhaḥ sotikālam avatiṣṭhamāno vyāpadyate | tāṃ mṛdunā snehādinā | ||
| + | krameṇopacaret | utkrosarasaṃ yavāgūñ cālpasnehām prayacchet | | ||
| + | kālātītasthāyini garbhaviśeṣato dhānyam udūkhalamusalenābhihanyāt | ||
| + | | viṣamam vā yānāsanam upasevet | vātābhipanna eva śuṣyati garbhaḥ | ||
| + | samātuḥ kukṣin na pūrayati | mandaṃ spandate ca taṃ vṛṃhaṇīyaḥ | ||
| + | payobhir mmāṃsarasaiś copacaret | śukraśoṇitaṃ vāyunoparuddham | ||
| + | anavaktrāntajīvam ādhmāpayaty udaran tat kadācid | ||
| + | yadṛcchayopaśāntan naigameṣā pahṛtam iti vadanti | tam eva kadācit | ||
| + | pravilīyamānam āpūryamāṇam vā nāgodaram ity āhus tatrāpi līnavat | ||
| + | pratikāraḥ | nivṛttaprasavāyāḥ punaḥ ṣaḍbhyo varṣebhya ūrddhvam | ||
| + | prasavatyāḥ kumāro ' | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | payas tu śritaśītam praśasyate ||</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | evam apyāyyate garbhas tīvrā ruk copaśāmyati ||</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | atha garbbhiṇī vyādhyutpannāvātyayec charddayen | ||
| + | madhurāmlenānnopahitena | anulomayec ca saṃśamanīyam mṛdu | ||
| + | vidadhyāt | annapānayor iti | aśnīyāc ca mṛduvīryaṅ | ||
| + | garbbhāviruddhāṃś ca kriyāyogān vidadhīta iti ||</ | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | extent=" | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | ' | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| + | <label xml: | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | < | ||
| + | | ||
| + | |||
| + | <l xml: | ||
| - | <p ana=" | + | |
| - | </ | + | |
| - | | + | |
| </ | </ | ||